Μια Πασκαλιά - μια Πασκαλιά - μια Πασκαλιά και μια Λαμπρή
μια ‘πίσημην ημέρα πουλάκι μ’ αμάν
μια ‘πίσημην ημέρα Αλέξανδρι.
Μάνα το γιό - μάνα το γιό - μάνα το γιό της στόλιζε
στην εκκλησιά να πάει πουλάκι μ’ αμάν
να πάει να μεταλάβει Αλέξανδρι.
Κι’ η πρώτη ε- κι η πρώτη ε- κι πρώτη εξαδέρφη του
τον λούζει τον κτενίζει πουλάκι μ’ αμάν
τον λούζει τον κτενίζει Αλέξανδρι.
Και κίνησαν - και κίνησαν- και κίνησαν και πήγαιναν
στης εκκλησιάς την πόρτα πουλάκι μ’ αμάν
στης Εκκλησιάς την πόρτα Αλέξανδρι.
Και σαν τους εί- και σαν τους εί- και σαν τους είδ’ η Εκκλησιά
τα κεραμίδια ρίχνει πουλάκι μ’ αμάν
τα κεραμίδια ρίχνει Αλέξανδρι.
Και τ’ ‘Αγιο Πνέ - και τ’ Άγιο Πνέ- και τ΄ Άγιο Πνεύμα έφριξε
από το Άγιο βήμα πουλάκι μ’ αμάν
από το Άγιο βήμα Αλέξανδρι.
Γιέ μου και που- γιέ μου και που- γιέ μου και που κολάστηκες
και δε σου στρέχουν τ’ Άγια πουλάκι μ’ αμάν
και δε σου στρέχουν τ’ Άγια Αλέξανδρι.
Το τραγούδι αυτό ακούγεται κάθε χρόνο στο παραδοσιακό πανηγύρι του Χαρ’κού τ’ αλώνι που γίνεται την τρίτη μέρα του Πάσχα στο Παλαιοχώρι, της Βόρειας Χαλκιδικής. Για το πανηγύρι και τα πολλά άκρως ενδιαφέροντα σημαινόμενά του θα σας γράψω του …χρόνου, αν είμαστε καλά. Προς το παρόν η καλύβα προκηρύσσει μεγάλο διαγωνισμό στη μπλογκόσφαιρα, για την καλύτερη αφήγηση με θέμα που, πως, πόσο και με ποια κολάστηκε ο Αλέξανδρος. Ως κριτική επιτροπή ορίζονται (αριστίνδην* ) ο θείος Ισίδωρος, η σκουπίτσα και ο nik-athenian - χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δε μπορούν να γράψουν και αυτοί (και αυτή) τα δικά τους, αλλά εκτός διαγωνισμού. Τα βραβεία και τους επαίνους θα ανακοινώσει αυτοπροσώπως ο Πρόεδρος της Επιτροπής.
—
* έτσι γράφεται αυτή η μαλ*κία;

23 comments
Comments feed for this article
Μάιος 12, 2008 στο 3:15 μ.μ
Rodia
Ετσι ακριβώς γράφεται και σημαίνει: κατ’ αξίαν, αναλόγως της κοινωνικής θέσεως, κατ’ εκλογήν (του αρίστου)
Δεδομένου οτι έχω εξασκηθεί σε περιγραφές ακολάστων πράξεων μέσω των λαϊκών αναγνωσμάτων “περιπέτειαι του ιππότου Λάρρυ”, δύναμαι να ανταποκριθώ εις το παρόν κάλεσμα και είμαι βεβαία ότι το τρόπαιον θα είναι δικό μου!
–>> υποθέτω ότι εδώ πρέπει να αναγραφεί η ιστορικώς τεκμηριωμένη κολασμένη πράξις, ε;
Μάιος 12, 2008 στο 6:43 μ.μ
Πάνος
Ροδιά,
χαίρω ιδιαίτερα για τη διάθεση ανταπόκρισης - και σε χαιρετώ εγκαρδίως. Όσο για το “εδώ”, βολευόμεθα και με ένα λινκ.
Μάιος 12, 2008 στο 9:35 μ.μ
nik-athenian
Αγαπητέ καλυβάρχα,
εάν θέλετε μιαν έντιμη και δίκαιη κρίση, σας παρακαλώ μη βάζετε παγίδες προς τους διαγωνιζόμενους. Τι θέλει αυτό το ” η πρώτη του ξαδέρφη” στον τίτλο; Βοηθάτε ή παραπλανείτε; Αποκαλύπτετε ή συσκοτίζετε;
Μάιος 12, 2008 στο 10:06 μ.μ
alcibiades2
Σωστα - μπορει να ηταν ο δευτερος του ξαδερφος στο κατω κατω, η γιαγια του, η ο …παπας.
Εχουμε απειρες πιθανοτητες.
Μάιος 12, 2008 στο 10:29 μ.μ
Πάνος
Εγώ σας δίνω το “παραδοσιακό” τραγούδι - τα υπόλοιπα είναι δική σας δουλειά…
Μάιος 14, 2008 στο 9:52 π.μ.
efi
του Χαρ’κού τ’ αλώνι;
τι μπαίνει ανάμεσα στο ρ και το κ;
Γειά σου Πάνο Χαλκιδικιώτ!
Mια και γυρνάς σ΄αυτά τα μέρη, ζ΄Νταλού του σπιτ απού πίσ, ειν΄ η πατσσά τ΄αλόγ΄τ΄Αϊ Γιώργ…άμα βρεθείς εκεί κοντά, ρίχνεις μια ματιά.
Μάιος 14, 2008 στο 10:43 π.μ.
Πάνος
Έφη,
ρώτησα όσους ντόπιους μπόρεσα, αλλά απάντηση δεν πήρα, τι σημαίνει αυτό το “Χαρ’κου”. Δηλαδή, όλοι έλεγαν κάτι, αλλά δεν ακουγόταν πειστικό.
Αν κατάλαβα καλά, υπάρχει στην περιοχή η κεφάλα του αλόγου του Αϊ Γιώργη; Συγκλονιστικό! Ποιός είναι αυτός ο Νταλός;
Μάιος 14, 2008 στο 12:07 μ.μ
efi
Το σπίτι είναι του Ντάλα, τ΄αλόγου η πατημασιά και όχι η κεφάλα..
(Γαλάτιστα)
Μάιος 14, 2008 στο 12:24 μ.μ
Πάνος
OK. Μπερδεύτηκα γιατί οι Χαλκιδικιώτες λένε “πατσί” το κεφάλι (γιατρέ, μη πουνάει του πατσίμ’, μη πέθανε απόύ τα χτέ(ς )! )
Μάιος 14, 2008 στο 11:30 μ.μ
kapetanios
Το “με ποια” με την ευρεία έννοια φαντάζομαι..
Η Αλέξανδρους λέω
( απ το: η Θανάασς )
Μάιος 16, 2008 στο 6:11 μ.μ
Μαρία
Το κρίμα -και τι κρίμα!- είναι γνωστό απ’ τη θρακιώτικη παραλλαγή, που τραγουδάει ο Αηδονίδης. Να το μαρτυρήσω ή θα καταστρέψω τις φαντασιώσεις κάποιων για ξαδέρφες, αδερφές και λοιπούς συγγενείς;
Στο Παλαιοχώρι τραγουδούν τη συνέχεια με την απάντηση του κριματισμένου;
Μάιος 16, 2008 στο 7:18 μ.μ
Πάνος
Δεν το γνωρίζω.
Πες όσα ξέρεις…
Μάιος 16, 2008 στο 7:48 μ.μ
Μαρία
Περνάω κατευθείαν στην απάντηση του γιου:
Είπα, μάνι μ’, να μη στο πω,
να μη στο μαρτυρήσω,
μα τώρα που με ρώτησες,
θα σου το μαρτυρήσω:
Έναν καιρό στον πόλεμο,
στο έρημο σεφέρι,
ούλοι δέσαν τ’ αλόγατ’ τς
‘πού της μηλιάς κλωνάρι,
και ‘γω ‘δεσα το μαύρο μου
‘π’ της κόρης το κιβούρι.
Κι έσκαψε μι τα πέταλα
κι μι τα πεταλίτσια
και βγάζει κόρης πρόσωπο,
ματάκια αραχνιασμένα.
Ούλοι φιλούσαν το Χριστό
κι εγώ το μάγουλό της.
Αυτό το κρίμα έκαμα,
κι είμαι κριματισμένος.
Όπως σημειώνει ο Νίκος Διονυσόπουλος, που επιμελήθηκε την έκδοση των τραγουδιών, το θέμα της νεκροφιλίας εδώ παρουσιάζεται απο τη σκοπιά μιας χριστιανικής οπτικής. Έτσι στην ποικιλία των ποιητικών παραλλαγών ανά την Ελλάδα μπορεί κανείς να συναντήσει ρητή μνεία της φοβερής πράξης (π.χ. στην Απείρανθο της Νάξου: …εννιά βολές ευρέθηκα με την αποθαμένη) ή συμβολική αναφορά, όπως στην προκειμένη περίπτωση. Άλλοτε αντικαθίσταται το φοβερό έγκλημα απο άλλο πιο ήπιο, που δεν αποτελεί ταμπού (π.χ. εννια παπάδες σκότωσα και δέκα δεσποτάδες…
Γι’ αυτό σε ρώτησα αν ξέρεις τι λένε οι Χαλκιδικιώτες, αν ξέρουν τι λένε δηλαδή, γιατί σπάνια πια αυτά τα τραγούδια τραγουδιούνται ολόκληρα
Μάιος 16, 2008 στο 8:29 μ.μ
Πάνος
Έλα Παναγιά μαζί μας…
Μάιος 16, 2008 στο 9:03 μ.μ
nik-athenian
Ωωω, κι εδώ ο ίδιος πυρήνας της αυθεντικής Εβραϊκής και Ρώσσικης ιστορίας για τη νεκρή νύφη (Corpse Bride κατά Tim Burton.)
Για δώστε μας Μαρία -αν υπάρχει πρόχειρος- κανένα σύνδεσμο, να δούμε πότε περίπου εμφανίζεται στη Θράκη η αφήγηση και από ποια εθνότητα.
Μάιος 16, 2008 στο 9:14 μ.μ
Μαρία
Εγώ προειδοποίησα και αμαρτίαν ουκ έχω.
Αξίζει νομίζω τον κόπο να ρωτήσεις κανένα γέρο στο Παλαιοχώρι για τη συνέχεια του τραγουδιού. Πάντως το πιο ήπιο ταμπού άθλημα στο οποίο επιδίδονταν απο αρχαιοτάτων χρόνων οι κτηνοτρόφοι- μηδέ των Σαρακατσάνων εξαιρουμένων- ήταν η κτηνοβασία. Μάρτυρες μου συμφοιτητές μου απο την πεδινή Βάλτα και Φούρκα, που δεν είχαν γίδες στη διάθεσή τους όπως στην ορεινή Χαλκιδική, αλλά άλλα συμπαθή τετράποδα.
Μάιος 16, 2008 στο 9:28 μ.μ
π2
Νικαθήναιε: μα διαθέτει η καλύβα ειδικό επί της νεκροφιλίας, δεν διαθέτει;
Μάιος 16, 2008 στο 9:33 μ.μ
Μαρία
nik-athenian δυστυχώς δε μπορώ να σε διαφωτίσω. Το τραγούδι έβλεπα που το χόρευαν συγγενείς μας απ’ το Σουφλί χωρίς να δίνω σημασία στα λόγια. Υποθέτω οτι δε το τραγουδούσαν ολόκληρο. Αυτά όταν ήμουν μικρή.
Τώρα ως μεγάλη, έχω ως μοναδική πηγή το Διονυσόπουλο, που γράφει οτι το θέμα με διάφορες μορφές υπάρχει και σε άλλους ευρωπαϊκούς λαούς, και οτι μελετήθηκε απο το Νικόλαο Πολίτη απο το 1904. Βιβλιογραφία όμως δε δίνει.
Μάιος 16, 2008 στο 9:35 μ.μ
Παπούλης
Πάντως ο Καπετάν Φούρκας έχει τις Σερβίδες
και τις χειροβομβίδες
και δεν γ..μεί τις γίδες
και άλλες τέτοιες χλίδες
Μάιος 16, 2008 στο 9:40 μ.μ
Πάνος
γειά σου καπετάν Φούρκα!
Είναι η δεύτερη φορά σήμερα που γέλασα αυθόρμητα…
(η πρώτη ήταν με το μετείκασμα του ΓΑΠ, υπό νικ-αθήνιαν)
Μάιος 16, 2008 στο 10:12 μ.μ
Μαρία
Ο Γιώργος Ιωάννου στην έκδοση των παραλογών που επιμελήθηκε ανθολογεί μια άλλη παραλλαγή του κριματισμένου απο την Αδριανούπολη. Το ενδιαφέρον εδώ είναι οτι ο κριματισμένος είναι ο βασιλιάς Αλέξανδρος και ο Δ. Πέτρόπουλος στον οποίο παραπέμπει γράφει οτι «πρόκειται πιθανότατα περί συμφυρμών των μυθικών παραδόσεων περί έρωτος του Αχιλλέως μετά της νεκράς Πενθεσιλείας προς τας διηγήσεις περί της εν τη Ινδική συναντήσεως του Μεγάλου Αλεξάνδρου μετά των Αμαζόνων και των ερωτικών σχέσεων αυτού προς την βασίλισσάν των Θαλήστριαν».
Οι απανταχού μακεδονοφάγοι τα ξέρουν αυτά;
Μάιος 16, 2008 στο 10:16 μ.μ
Πάνος
Γι’ αλλού το ξεκινήσαμε κι αλλού (η Μαρία) μας πάει…
Μάιος 16, 2008 στο 10:24 μ.μ
Μαρία
φιλολογική διαστροφή