Υπήρξε άραγε κάποια αντιστασιακή οργάνωση εκτός ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, η οποία να είχε σημαντική δράση και να έμεινε δραστήρια εναντίον των δυνάμεων Κατοχής ως το τέλος, χωρίς να έρθει σε οποιαδήποτε συνδιαλλαγή μαζί τους;

Μη βιαστείτε να πείτε «όχι» γιατί …υπήρξε! Θα προσπαθήσω να σας αφηγηθώ με μεγάλη συντομία την ιστορία της, έχοντας ως βασική (αλλά όχι μοναδική) πηγή όσα αναφέρει ο ιστορικός Τάσος Χατζηαναστασίου (στο «οι άλλοι καπετάνιοι», εκδόσεις Εστίας, 2006)

Ο χώρος δράσης των αντάρτικων ομάδων υπό τον Αντώνη Φωστερίδη (Αντών Τσαούς) ήταν οι ορεινοί όγκοι της υπό Βουλγαρική κατοχή Ανατολικής Μακεδονίας. Οι ομάδες αυτές ετέθησαν υπό τις διαταγές του Γενικού Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής (όπως και ο ΕΛΑΣ) και πολέμησαν με συνέπεια τους Βούλγαρους και τον ΕΛΑΣ.

Ο Φωστερίδης ήταν τουρκόφωνος Πόντιος πρόσφυγας και έμενε στις Κρηνίδες της Καβάλας. Βγήκε στην παρανομία το 1942 και μέσα στο 1943 βρέθηκε επικεφαλής μιας μικρής ομάδας ανταρτών, που στην πλειοψηφία τους ήταν συγχωριανοί του. Τον Οκτώβρη του 1943 ήρθε σε συνεννόηση με άλλες ανεξάρτητες ομάδες της περιοχής, με σκοπό την αλληλοβοήθεια απέναντι στις πιέσεις του ΕΛΑΣ να τους εντάξει στις δυνάμεις του.

Ο ΕΛΑΣ έκανε το πρώτο αποφασιστικό βήμα για την εμφύλια σύγκρουση: στις 16 Δεκεμβρίου 1943 επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στις «αντιδραστικές» αντάρτικες ομάδες του Παγγαίου, με τις οποίες μέχρι τότε είχε συνεργασία, εναντίον των Βουλγάρων. Υπήρξαν νεκροί, τραυματίες και αιχμάλωτοι. Το δίλημμα των «αντιδραστικών» ήταν σαφές: ή θα εντασσόντουσαν άνευ όρων στον ΕΛΑΣ, είτε θα τον πολεμούσαν. Σύμφωνα με τον Χατζηαναστασίου, ο ΕΛΑΣ έκανε προετοιμασίες να «εκκαθαρίσει» και το όρος Τσαλ Ντάγ, όπου δρούσε ο Φωστερίδης, μετά το Παγγαίο. Σημειωτέον ότι μέχρι τότε η Συμμαχική Στρατιωτική Αποστολή (ΣΣΑ) εφοδίαζε αποκλειστικά τον ΕΛΑΣ με όπλα, πολεμοφόδια και άλλο υλικό.

Ο Φωστερίδης έδρασε γρήγορα, με την αποφασιστικότητα και τη σκληρότητα που τον χαρακτήριζαν. Την Πρωτοχρονιά του 1944 εκτέλεσε 16 ή 19 αντάρτες του ΕΛΑΣ, από αυτούς που είχαν φτάσει στο Τσαλ Ντάγ, με αιφνιδιασμό και  αιχμαλώτισε τους υπόλοιπους, τους οποίους εκτέλεσε αργότερα. Η επόμενη κίνησή του ήταν να «απαγάγει» τον Ταγματάρχη Γκάι Μίθκελγουέϊτ (Μίλλερ), επικεφαλής της ΣΣΑ, με επιχείρηση στο Φαλακρό Δράμας. Στον Μίλλερ δήλωσε απόλυτα νομοταγής στην εξόριστη ελληνική κυβέρνηση (του Καΐρου) και πρόθυμος να εκτελέσει τις εντολές του.

Ο Μίλλερ που αναζητούσε ένα τέτοιο αντάρτικο σώμα στον ουρανό και το βρήκε αναπάντεχα στα βουνά της Μακεδονίας συνηγόρησε περιχαρής. Έτσι έφτασαν σύντομα στον Φωστερίδη όπλα, πολεμοφόδια, ρουχισμός και λίρες. Από την άνοιξη του 1944 το σώμα του άρχισε δράση εναντίον των Βουλγάρων, αλλά και του ΕΛΑΣ, ο οποίος επιτέθηκε ξανά, χωρίς επιτυχία. Μέχρι την απελευθέρωση (Σεπτέμβριος 1944) οι εθνικιστές αντάρτες του Φωστερίδη βρισκόντουσαν σε διαρκή σύγκρουση με τις Βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής.

Τον Δεκέμβρη του ’44 ο ΕΛΑΣ επιτέθηκε και πάλι στους «αντιδραστικούς», αλλά τα γεγονότα πήραν γρήγορα αντίστροφη τροπή και προέκυψε η συμφωνία της Βάρκιζας. Ο Φωστερίδης συνέχισε να είναι δραστήριος στον υπόλοιπο Εμφύλιο και αργότερα, στα 1952, εξελέγη βουλευτής Δράμας με το Λαϊκό Κόμμα. Πέθανε στα 1979, σε ηλικία 67 ετών.

*

Αποφεύγω, σε αυτό το ποστ, οποιαδήποτε «περιττή» κουβέντα. Όσοι προσπαθούν να κατανοήσουν τον Εμφύλιο 1943-49 χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες και προκατασκευασμένα συμπεράσματα, έχουν ένα ερέθισμα να αναζητήσουν και την άγνωστη ιστορία του στην Ανατολική Μακεδονία. Όσοι γνωρίζουν ήδη τα πάντα, δε χρειάζεται να αναζητήσουν τίποτα.