Του Βαγγέλη Καργούδη

Δεν είναι -εδώ που τα λέμε-  και τόσο εύκολο να μιλήσει κανείς για ΠΑΣΟΚ, Σημίτη, & εκσυγχρονισμό. Ιδίως όταν έχει να κάνει με τα μάνιακ «αντιΠΑΣΟΚια» (πλην ελαχίστων & εκλεκτών, «γερόντων μεν το δέμας, πλην μαχητών», -έτσι σ. Ζέππο ;) τσακάλια-φιλαράκια μου της «Καλύβας ψηλά στο βουνό». (Που πια, αρχίζω κι’ εγώ να τη νοιώθω λίγο «και δικό μου σπίτι». Και που αισθάνομαι, ήδη να μου προσφέρει και μια αρχή, μια βάση, για να «ξαναπάρουν μπρος» μετά από τα «δύσκολα 80ς των χωρισμών», οι σχέσεις μου με την αγαπημένη πόλη της καταγωγής, των στέρεων σχέσεων, και των Σχολειών μου, (Πειραματικό-Νομική) τη Σαλονίκη μας-, την «καθ’ ημάς Μπουγατσαδούπολη»!).

Δεν μπορώ όμως, παρά να το επιχειρήσω. Παρά την κεφάτη «ομολογία» του Καλυβάρχη» μας, πως «εξωθώντας με σε γήπεδο έτσι & τόσο «ναρκοθετημένο», με παγιδεύει», λέει.

Επειδή όμως πλέον «στραβόγιαννο-ξεστραβόγιαννο», κάτι αρχίζω και καταλαβαίνω από το «χιούμορ της Καλύβας», ειλικρινά, τον ευχαριστώ από καρδιάς για την πρόταση-πρόκληση. Και ιδού τι σκάρωσα γι’ αυτές:

*                *                *

Κάθε αναφορά στα έργα και τις ημέρες της «Διακυβέρνησης Σημίτη 1995-2004», αν διεκδικεί στοιχειώδη τεκμήρια επιστημονικής ακεραιότητας & πολιτικής ορθοφροσύνης, οφείλει νομίζω, πριν απ’ όλα, να έχει έναν χαρακτήρα επιμελούς και μεθοδικής ανασκευής!

Θέλω να πω πως, επειδή τα ίχνη του έργου της Κυβέρνησης της περιόδου αυτής, έπρεπε να «ανατραπούν, στα μυαλά και τις καρδιές των ανθρώπων», εξαπολύθηκε (δια χειρών πολλών, αλλά για να είμαστε δίκαιοι, η πατρότητα, αποτελεί έργο ζωής για τον κ. Ρουσσόπουλο) η μεγαλύτερη ίσως σύγχρονη εκστρατεία πολιτικής κατασυκοφάντησης, όχι απλώς ανθρώπων, αλλά κύρια του έργου τους.                                                                                                                        Η Αυτής Εξοχότης, βλέπεις, «Το Επερχόμενο Χάος & η πλήρης Διάλυση»,, ζέσταινε ήδη τις μηχανές της, και έπρεπε «ντε και καλά», να βρει «τη σελίδα άγραφη», ή μάλλον τεχνηέντως «μουτζουρωμένη»!

Και αυτής της γιγαντιαίας επιχείρησης παραπλάνησης το έργο, πρέπει να εξισορροπηθεί, για να είναι δυνατό η ματιά μας, να έχει τη στοιχειώδη, την απαραίτητη μάλλον, καθαρότητα.

Πριν όμως προχωρήσουμε σε μια αποτίμηση, με το χαρτί και το μολύβι, για το έργο των Κυβερνήσεών του, θα μπορούσαμε να δούμε τι στοιχεία κομίζει η παρουσία του ίδιου του Κώστα Σημίτη στο Μεταπολιτευτικό κομματικό φαινόμενο.

Ο Κ. Σημίτης, «εισάγει εαυτόν» στην ελληνική πολιτική ζωή, με τον «Όμιλο Αλ. Παπαναστασίου»,που δημιουργεί, ή μάλλον -να το πούμε κομψότερα- «πρωτοστατεί στη δημιουργία του», το 1965 στα 29 του, μαζί με τους Καράγιωργα, Φίλια, Πλωρίτη, Γκαργκάνα(!) κά., -ναι, ναι, τον γνωστό Γκαργκάνα- που μετά τον Απρίλη του 67, αποτελούν και την πρώτη ηγεσία της «Δημοκρατικής Άμυνας». Που, αργότερα, μαζί με το ΠΑΜ και τον ΡΗΓΑ της Ελληνικής Δημοκρατικής (και Ανανεωτικής) Αριστεράς, «ανταγωνίζονται», ποιοί θα «μαζέψουν» τα περισσότερα χρόνια καταδίκης για αντιδικτατορική δράση, και τα περισσότερα «ισόβια»! Αυτούσια όμως, μεγάλα κομμάτια της διακήρυξης του «Ομίλου Παπαναστασίου», (και αυτό είναι, νομίζω, ένα στοιχείο που δεν έχει φωτιστεί, όσο η σημασία του θα απαιτούσε), θα βρούμε αρκετά αργότερα στην ιδρυτική Διακήρυξη «της 3ης του Σεπτέμβρη» του ΠΑ ΣΟ Κ!…

(Γι’ αυτό, και κάθε φορά αργότερα που θα έμπλεκε προκαλούμενος σε κάποια κόντρα εσωκομματική, τόνιζε την ιδιότητά του σαν «συνιδρυτή του ΠΑΣΟΚ»).

*             *             *

Κατά πως εγώ διαβάζω λοιπόν, τα δύσκολα, τα πολύπλοκα, τα αμφίσημα χρόνια, που πέρασαν από εκείνο τον «ζόρικο & στριμόκωλο» Απρίλη του 1967, ο Κώστας Σημίτης, (γεν. 1936), από όλο το πολιτικό προσωπικό που επάνδρωσε τα χρόνια αυτά τις ηγετικές κορυφές στους θεσμούς της Ελληνικής Πολιτείας,  παρουσιάζει μια σημαντικότατη ιδιοτυπία:

Είναι ο (μελαγχολικά;) μόνος κατιών-απόγονος, και κατευθείαν (στα μέρη μας) «κληρονόμος», της πολιτικής & πολιτισμικής-μορφωτικής ευρωπαϊκής κληρονομιάς της 2ης Διεθνούς, της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας.

Ο μόνος -πιστεύω- Έλληνας πολιτικός, που κάνοντας τον απολογισμό των ενεργειών και των παραλείψεών του, (πέραν του εαυτού του), πέραν και αυτής ακόμα της ιστορικής & πολιτικής παράδοσης του πολιτικού χώρου, της πολιτικής Οικογένειας, που τον ανάδειξε και της οποίας τα ιδεολογικά-πολιτικά προτάγματα τον δέσμευαν & τα υπηρέτησε, απολογείται (όπως άλλωστε πάντα το έκανε), και στην παράδοση και τα νάματα του ευρωπαϊκού Δημοκρατικού Σοσιαλισμού…

Ίσως, μάλιστα, και λίγο περισσότερο, απ’ ότι η πολιτική κουλτούρα όλων μας, μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε, ή και πολλές φορές, (για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους), ακόμα και να…συγχωρούμε.

Και δεν είναι τυχαίο, ότι όλες οι προσπάθειες υπαγωγής του Σημίτη, στο ευρύτερο ανθρώπινο και πολιτικό τυπολόγιο των σύγχρονων Ελλήνων πολιτικών ηγετών, αποδεικνύονται τραγικά απρόσφορες και ελλιπείς.                                                            Γιατί, και εκτός όλων των άλλων, είναι και ο μόνος που κατέλαβε τον πρωθυπουργικό θώκο, και μπορεί να υπερηφανεύεται, πως από την συμβολή του στη συγγραφή της «Διακήρυξης της 3ης του Σεπτέμβρη», και μέσα από την πρώτη του διαγραφή από το κόμμα που μια ζωή με συνέπεια υπηρέτησε, -για την αφίσα της «Ευρώπης των Εργαζομένων» στις εκλογές του 74-, περνώντας από το «α΄ σταθεροποιητικό πρόγραμμα» των μέσων των 80ς, και καταλήγοντας στα 8 χρόνια των 2 πρωθυπουργικών του θητειών, πρότεινε και υπερασπίστηκε, πάντα με συνέπεια εντυπωσιακή, (συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς), το ίδιο ακριβώς όραμα για τη μοίρα του τόπου του…

*                    *                    *

Όταν λοιπόν ο Κ. Σημίτης διαδέχεται Γενάρη του 96 τον Ανδρέα Παπανδρέου στην πρωθυπουργία και αμέσως μετά και σαν επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ είναι «καθαρός» & σαφής:

*Μετά την τοποθέτηση Παπανδρέου για το δημόσιο χρέος τότε, αμέσως μόλις κερδίζει τις εκλογές τον Οκτώβρη του 93 («Ή θα εξαφανίσουμε το δίδυμο χρέος-ελλείμματα ή θα μας εξαφανίσει αυτό»), θεωρεί την κυβέρνησή του, απόλυτη, οργανική πολιτική συνέχεια της τελευταίας κυβέρνησης του ΑΠ, με στόχο: «Σε συνθήκες συνεχιζόμενης ήττας των δυνάμεων της εργασίας στην Ευρώπη, που έτσι υποχρεώνονται σε στρατηγικές αμυντικές, ο στόχος είναι αυτονόητος: να μπορέσουν οι δυνάμεις αυτές να «παίρνουν πίσω» ανταποδοτικά τις θυσίες ενός προγράμματος δημοσιονομικής εξισορρόπησης -στις οποίες υποχρεώνονται χωρίς να υπάρχουν και σοβαρές εναλλακτικές προτάσεις-, με τη μορφή είτε της κατάκτησης καλύτερων τακτικών θέσεων στον διεθνή καταμερισμό σε εθνικό επίπεδο, είτε από τις όλο και πιο βελτιωμένες υπηρεσίες ενός εκσυγχρονισμένου Κοινωνικού κράτους Δικαίου, σε κοινωνικό επίπεδο, αντίστοιχα».

Έτσι, μάνι-μάνι, στην περίοδο 94 – 97, υπάρχουν τα πρώτα πολύ ελπιδοφόρα αποτελέσματα σε σχέση με το χάος στο οποίο καταδικάστηκε το κατά βάση θαρραλέο πολιτικά εγχείρημα-σοκ του άλλου μεγάλου αδικημένου, του Κ. Μητσοτάκη (το κεφάλι του το’ φαγε πρωτίστως γιατί τρωγόταν εμφανώς, αλλά και για λόγους που έχουν να κάνουν κύρια με την κοινωνική, πολιτική & ιδεολογική συγκρότηση της ΝΔ, και που όμως, η εκτεταμένη ανάλυσή τους, δεν είναι της παρούσας):

Οικονομική μεγέθυνση (σε % του ΑΕΠ):

Περίοδος 1990 – 93:(μέσος όρος) +0,6%

«      1994 – 97 :( « ) +2,1%

Πληθωρισμός (επίσης σε μέσους όρους)

Περίοδος 1990 – 93: 16,7%

«     1994 – 97: 8,4%

Ενώ ήδη από τα τέλη του 1994 – αρχές 1996, προστίθενται δύο σημαντικότατες (και ποσοτικά! και ποιοτικά) επιτυχίες, εκ των οποίων, η μία επειδή αναφέρεται στα επιτόκια των τίτλων του δημοσίου, η σημασία της γίνεται ευκολότερα αντιληπτή.

Έτσι λοιπόν για το διάστημα που λέμε, (τέλος 95 – αρχή 96), έχουμε τις βελτιώσεις:

*α) Μειώνονται τα επιτόκια των τίτλων του Δημοσίου, κατά 3,5%(!)

(Αυτό ισχύει τόσο στην εσωτερική αγορά με αποτέλεσμα την αποθάρρυνση των                                         διαβόητων ραντιέρηδων της περιόδου 90-93, και την μεταφορά πολύ μεγάλων ποσών στη διάθεση των εμπορικών Τραπεζών, για τη χρηματοδότηση δημόσιων & ιδιωτικών παραγωγικών επενδύσεων. Όσο όμως και στα περίφημα spreads -ναι, υπήρχαν και τότε- με αποτέλεσμα φυσικά την εξοικονόμηση πολύ μεγαλύτερων πόρων, στη διάθεση εσωτερικών χρηματοδοτήσεων!). Και,

*β) Μειώνονται τα ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ κατά 6,5%(!).

Με αποτελέσματα, βέβαια, που δεν χρειάζεται καν να επισημανθούν.

Παράλληλα: (Και καθόλου μικρότερης σημασίας)

*- Μειώνονται από τον πρώτο χρόνο οι δανειακές ανάγκες του Δημοσίου στο 8,9% του ΑΕΠ,  από το 11,4% του 1993, και το 12,3%, μέσο όρο της τριετίας 90-93!

*- Η Βιομηχανική παραγωγή αυξάνεται για πρώτη φορά για το 1995, κατά 2,6%! Και αυτό, μετά τα 3 συνεχή, αρνητικών δεικτών έτη, 90-93.

*- Στη Βιομηχανία και το Εμπόριο, οι μισθοί των εργαζομένων, αυξάνονται 2 – 4% πάνω από τον πληθωρισμό. Και,

*-  Οι αγροτικές συντάξεις αυξάνονται στην πρώτη διετία (18 μήνες για την ακρίβεια) Σημίτη, κατά 19%, στις 25 000 δρχ. (Συχωρέστε με, αλλά ΔΕΝ νομίζω πως τα τελευταία αυτά χρόνια, υπήρξε νηφάλια παρουσίαση της εποχής αυτής. Με αποκορύφωμα, για ποικίλους λόγους που δεν είναι της ώρας, να τείνει να νομιμοποιηθεί σαν το απόλυτο στερεότυπο του Συμψηφισμού, η διατύπωση πως για τα σημερινά χάλια της Οικονομίας «..ευθύνονται» -λέει-, (κολιός και «κολιός» απ’ το ίδιο βαρέλι), «..οι Κυβερνήσεις Σημίτη & Καραμανλή!»

Ας είναι όμως:

Σε προ ημερησίας διάταξης συζήτηση στη Βουλή, το Μάρτη του 1996, προσδιορίζει σκεπτικό & στόχους: (Ας ξανασκεφτούμε το κλίμα των ημερών! Όπου κάθε ελληνική προοπτική για το μελλοντικό ευρωπαϊκό κοινό νόμισμα, είτε παραπεμπόταν σε καλένδες του απροσδιόριστου μέλλοντος, είτε ταυτιζόταν με τις προοπτικές κάποιων πρώην ανατολικών κεντροευρωπαϊκών Δημοκρατιών!):

*Επιτάχυνση οικονομικής ανάπτυξης.

*Δημοσιονομική εξυγίανση. Και όταν μιλάει γι’ αυτό δεν διστάζει, -ενθαρρυμένος κι’ από τα αποτελέσματα των πρώτων δύο χρόνων του που  «έπιασαν μονοψήφιο»-, να επαναλαμβάνει συνέχεια, μονότονα, και ίσως με μια νότα διδακτισμού: «περαιτέρω μείωση του πληθωρισμού», θα λέει συνέχεια, «θα πει, σημαίνει, «δουλεύω για λογαριασμό των πολλών και των πιο αδύνατων»!

*Τον τρίτο στόχο, τον διατυπώνει ο ίδιος με ακρίβεια: «Να μετατρέψουμε το αναπτυξιακό πλεόνασμα», λέει, «σε πλεόνασμα ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ».

Ενώ την ίδια εποχή, τολμάει και κάνει συνεχείς αναφορές -όχι στο Κοινοβούλιο βέβαια- για τη Σοσιαλδημοκρατία και την ευρωπαϊκή Ουτοπία!

«Η Σοσιαλδημοκρατία σαν κοινωνικό & πολιτικό πρόταγμα, -λέει-, μπορεί σε σχέση με την Κομμουνιστική Επαγγελία, να είναι μια Ουτοπία κάπως…μινιμαλιστική. Είναι όμως μια μινιμαλιστική Ουτοπία, που και τις μάχες της έδωσε, και πολλές απ’ αυτές κατάφερε και τις κέρδισε!…». Και συνεχίζει: «Και η Ευρωπαϊκή Ενοποίηση ίσως να είναι κι αυτή μια Μινιμαλιστική Ουτοπία. Είναι όμως και μια «Συγκεκριμένη Ουτοπία», και όχι μια «Ουτοπία Υπερβατική»! Γιατί ένα ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΡΑΜΑ ΡΗΞΗΣ, θα καταδίκαζε ΑΝΑΜΦΙΒΟΛΑ το ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ».

Δεν θυμάμαι, εγώ τουλάχιστο, πρωθυπουργό στο 2ο μισό του 20ού αιώνα και αμέσως μετά, που κατά την περίοδο που ασκούσε την εξουσία, να κατάφερε να μιλάει από τη μια με ένα λόγο καθόλου ουδέτερο ιδεολογικά, αλλά αυτός ο «γωνιώδης λόγος», να μπορεί ταυτόχρονα στα χέρια του, να μετατρέπεται -αντί σε όργανο ρήξεων-, σε όργανο σαφήνειας, που μ’ αυτήν ακριβώς τη σαφήνεια και την καθαρότητα, να καταφέρνει και να δημιουργεί τις συναινέσεις εκείνες που χρειάζεται, όταν τις χρειάζεται.

Όταν στις επαφές και τις διαπραγματεύσεις του για τα έργα υποδομής «κοντράρεται» με τα «δικά μας» μεγάλα τεχνικά & οικονομικά «σπίτια», που δημιουργούν κονσόρτσιουμ με γίγαντες οικονομικούς ΕΕ & ΗΠΑ, χρησιμοποιεί, -για να περιγράψει την μανία να επεκτείνει συνεχώς η οικονομική εξουσία την δύναμη και την επιρροή της- τον όρο: Στον πυρήνα των καθηκόντων μας, είναι η δράση ώστε να αποφευχθεί «Ο ΕΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ» από την Οικονομία».

Το έχω και άλλες φορές ακούσει, πιθανότατα να το ακούσω και τώρα:

«Έλα μωρέ τώρα, «καθηγητηλίκια», και «επιτήδειες λεκτικές & τεχνικές εκζητήσεις».

Δεν νομίζω..

Άλλα κατάλαβα εγώ.

Και κάτι από όλα αυτά, ένα δηλαδή «οδηγό δόγμα» για το «πολιτεύεσθαι» «με τον τρόπο του…» Κώστα Σημίτη, είναι: «Να μην διστάζεις ποτέ να μιλάς «δια ρήξεων» για ρήξεις. Ακόμα και όταν επιχειρηματολογείς για την αποφυγή τους».

Μοιάζει με λογοπαίγνιο, αλλά δεν είναι.

Προτρέπει στον ριζοσπαστικό σχεδιασμό, τη στοχοθεσία με φαντασία, αλλά χωρίς καθόλου δισταγμό. Και τη δράση, με μέθοδο, μέτρημα, υπομονή και επιμονή. Και ξορκίζει σαν έσχατο, θανατηφόρο λάθος, το «πούλημα» στόχων μεθοδικά & με προσοχή σχεδιασμένων, (και με φαντασία αλλά και ειλικρίνεια προπαγανδισμένων, θα έλεγα εγώ), για χάρη της «επαναστατικής έξαψης» της στιγμής, ή της μέρας!

Κατηγορήθηκε για πολλά ο Σημίτης!

Δίκαια για κάμποσα, άδικα και συκοφαντικά, για τα πιο πολλά απ’ αυτά. Για τον πολύ απλό λόγο, πως η ύπαρξη κάποιων ολίγιστων & επιβλαβών, δεν είχε άλλο τρόπο να πιστοποιηθεί, αν δεν είχε προηγηθεί η χυδαία διαστρέβλωση, η αποσιώπηση σημαντικών πλευρών του, και η κατασυκοφάντηση του δικού του έργου.

Για ένα διάστημα μάλιστα, αντιμετωπίστηκε και από την ίδια την πολιτική του οικογένεια, σαν έρμα ανώφελο! Σαν κληρονομιά, απ’ αυτές που για να τις πάρει κανείς, πρέπει πρώτα να δεχτεί να πληρώσει «έναν σκασμό» χρέη «του σχωρεμένου του μακαρίτη»!

Και εμφανίστηκαν και πολλοί, μερικοί απ’ αυτούς μέτριοι ή μεσαίοι μάλιστα, «επίγονοι νομιμοποιημένοι» από τον ίδιο, που συναγωνίστηκαν σε προθυμία, «ποιος θα πρωτοστατήσει» στην απόρριψη του ανώφελου και ενοχλητικού φορτίου, στη θάλασσα «των ενοχών, αυτών -λέει- που άμα τις παραδεχτείς, πάει απαλλάσσεσαι, και είσαι πια τσίλικος, πιο φρέσκος κι’ απ’ τους φρέσκους».

Επειδή όμως, ευτυχώς, όλες οι πολιτικές υποθήκες κρίνονται, όχι σε επίπεδο επιγόνων αλλά σε επίπεδο κοινωνίας, τα πράγματα, όλο και αλλάζουν.

Αλλάζουν μάλιστα, προς τα εκεί που η κοινωνία τα πάει. Αβοήθητη, ανενημέρωτη εν πολλοίς, χωρίς κανείς να νοιαστεί να της προμηθεύσει τα κατάλληλα εργαλεία, αυτή η κοινωνία, στέκεται απέναντι στην υποθήκη της «διακυβέρνησης Σημίτη», με όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Και όχι μόνο ενδιαφέρον. Αλλά και με όλο και μεγαλύτερη αποδοχή, στις πολιτικές, πολιτισμικές-μορφωτικές & ηθικές «τραβέρσες», που, στα μάτια, τις καρδιές και τα μυαλά όλο και περισσότερων, φαίνονται να τον διατρέχουν & να τον «κανοναρχούν» σε όλη την διάρκεια της πολιτικής του δράσης…

*                *                *

…Δεν νομίζω πως έχει νόημα, με την ίδια λεπτομέρεια στη ματιά, να παρακολουθήσουμε όλη τη διάρκεια της 8ετούς «Διακυβέρνησης Σημίτη». Όχι μόνο γιατί θα ήταν απρόσφορο μεθοδολογικά. Αλλά και γιατί, ένα σημείωμα, με τον τρόπο που φτιάχτηκε, και για τον σκοπό που καλείται να υπηρετήσει, -να προκαλέσει δηλαδή, μια όσο γίνεται εκτεταμένη & ενδιαφέρουσα (μακάρι) συζήτηση, τον χάνει το σκοπό αυτό, όταν τόσο πολύ επεκτείνεται στο χώρο.

Και αντί για αφορμή για κουβέντα, πάει να πάρει το χαρακτήρα, ή μάλλον καμώνεται πως είναι, μια ολόκληρη πια, «εισήγηση».

Άπαγε…