Του Άντον Τσέχωφ – το επιμελήθηκε η Ένη
Mια ΦΟΒΕΡΗ χινοπωριάτικη νύχτα, ο Αντρέι Περεσσόλιν γύριζε απο το θέατρο. Καθώς κυλούσε το αμάξι στο στενορύμι σκεφτόταν τι ωραία που θα ηταν για την κοινωνία αν ανέβαζαν στη σκηνή ηθικοπλαστικά εργα. Περνώντας κάτω απο το Διοικητήριο παράτησε αυτές τις σκέψεις και ανασήκωσε το βλέμμα προς τα παράθυρα του μεγάρου. Εκει μέσα αυτός κρατούσε το τιμόνι, οπως λένε οι ποιητάδες και οι φιλόσοφοι. Τα δυο παράθυρα του “γραφείου υπηρεσίας” ειταν ολοφώτιστα. Μπα! Παλεύουν ακόμα τετοια ωρα με κείνο τον απολογισμο, αναρωτήθηκε ο Περεσσόλιν. Τεσσερις γαιδάροι κι ακόμα να τελειώσουν. Και ο κόσμος θα λέει πως δεν τους αφήνω ουτε τη νύχτα να ανασάνουν. Θα ανέβω να τους βάλω στα στενα να ξεμπερδέψουν γρήγορα…..
Γκούρι, σταμάτα. Ο Περεσσόλιν κατέβηκε απο τό αμάξι και τράβηξε για το Διοικητήριο. Ηκεντρική εισοδος ειταν αμπαρωμένη, μα η πλαινη που στέριωνε πάντοτε με ενα σαραβαλιασμενο ζεμπερέκι, ειταν ορθάνοιχτη. Ο Περεσσόλιν τρύπωσε ανέβηκε τις σκάλες και σε λίγο βρισκόταν μπροστα στο φωτισμένο δωμάτιο.
Η πόρτα ειταν μισάνοιχτη και ο Περεσσόλιν ρίχνοντας με τρόπο μια ματιά στο γραφείο αντίκρυσε ενα καταπληκτικό θέαμα. Γυρω σε ενα τραπέζι φορτωμένο στοίβες λογιστικές καταστάσεις και δυο λάμπες, τεσσερες υπάλληλοι επαιζαν χαρτιά. Απορροφημένοι στο παιχνίδι, ασάλευτοι, με τα πρόσωπα ολοπράσινα απο τίς ανταυγειες του αμπαζούρ σου θύμιζαν κάτι δαιμόνια των παραμυθιών η ο θεός να μας φυλάει παραχαράκτες. Αλλα και το παιχνίδι που έπαιζαν τους εδινε περισσότερο μυστήριο.Κρίνοντας απο τίς χειρονομίες, τα νοήματα και τίς χαρτοπαικτικές κουβέντες που πετούσαν πότε πότε, οι τέσσερες υπάλληλοι επαιζαν ουιστ. Αν εκρινες ομως απ αυτά που άκουγε ο Π. τέτοιο πράγμα δεν μπορούσες να το πεις ουιστ μα ουτε εμοιαζε με αλλο χαρτοπαίγνιο. Ειταν κάτι αγνωστο, παράξενο, ολο μυστήριο.
Με την πρωτη ματιά ο Π. αναγνώρισε στο καρρέ τοτς υπαλλήλους Σεραφείμ Σβεζντούλιν, Στέφανο Κουλακιέβιτς, Γκερεμει Νιεντογιέχωφ και Ιβαν Πισσούλιν.
- Πως παίζεις ετσι ετσι μωρέ που να σε πάρει ο διάβολος, ελεγε ο Σ. καρφώνοντας με απελπισία το βλέμμα του στο σύντροφό του. Μα ειναι παιχνίδι αυτο που κάνεις, ειχα Ντοροφέγιεφ διπλό, ειχα Τσεπέλεφ και τη γυναίκα του Στεφάν Ερλακώφ και του λογου σου παίζεις Κοφεικιν. Και τώρα καμάρωσε τα χάλια μας. Δε σου κόβει το ξερό σου πως επρεπε να παίζεις Πογκάνκιν;
- E, λοιπον τι θα γινόταν μ αυτο, απάντησε πικραμένος ο ο σύντροφός του. Ας πούμε πως επαιζα Πογκάνκιν, δεν β΄λέπεις που ο Πισσούλιν εχει Περεσσόλιν;
- Κόλλησαν και το ονομά μου τώρα ειπε μέσα του ο διευθυντής και ανασήκωσε με απορία τούς ωμους. Δεν καταλαβαίνω τίποτα.
Ο Πισσούλιν ξαναμοίρασε χαρτια και οι υπάλληλοι συνέχισαν το χαβά τους.
- Ρωσική Τράπεζα….
- Δυάρι. Υπουργείο Οικονομικών..
- Χωρίς ατου.
- Εσύ χωρίς ατου; …χμ….Δυάρι… Γενική Διοίκηση… Χαμένος και χαμένος ειμαι… Ω διάολε. Στον άλλο γύρο επεσα πάνω στο Υπουργείο, τώρα με τη Γενική Διοίκηση χάνω το λεβέ. Στ απ αυτά μου…
-Μικρό σλέμ στο Υπουργειο Παιδείας…
-Δεν καταλαβαίνω τιποτα, μουμουρισε ο Περεσσόλιν.
- Παιζω ενα Γενικό Διευθυντή. Ιβάν πέταξε ενα υποδιευθυντή η ενα γενικό γραμματέα.
- Γιατί υποδειυθυντή αφού κρατάμε Περεσσ’ολιν.
- Να πάρει ο διάολος τον Περεσσόλιν σου ….ποιός τον λογαριάζει τον Περεσσόλιν… εχουμε Ρουμπνικωφ…..σας λείπουν τρια χαρτιά. Δειξε μου την Περεσσολίνα σου…Ξυλώσου γρήγορα.. τι την κρύβεις μωρέ στο μανίκι σου τη σκρόφα…
-Πιασανε στο στόμα τους και τη γυναίκα μου, αγανάχτησε ο Περεσσόλιν. Δεν καταλαβαίνω τίποτα. Δεν μπορούσε πια να μεινει στην αβεβαιότητα ανοιξε την πόρτα καιμ πήκε στο γραφείο. Ο διαολος να πεταγόταν μπροστάτους ολοσουσουμος, με τα κέρατα και την ουρά του, δεν θα τους εφερνε τέτοιο σάστισμα και τέτοια τρομάρα. Αν παρουσιαζόταν μπροστά τους ο προσωπάρχης, που ειχε πεθάνει τον προηγούμενο χρόνο, δεν θα χλώμιαζαν τοσο οσο το αντίκρυσμα του διευθυντή τους. Απ την τρομάρα ανοιξε η μύτη του Κουλάκιεβιτς, αρχισε να βρουγκουνίζει το δεξί αυτί του Νιεντογιεχωφ και η γραβάτα του λυθυκε μόνη της. Οι υπάλληλοι παράτησαν τα χαρτιά, σηκώθηκαν μουδιασμένοι, κοιτάχτηκαν μεταξύ τους και χαμήλωσαν τα μάτια. Για ενα λεπτο νεκρικη σιγη απλώθηκε στο γραφείο.
-Μωρέ εσεις σκοτωνόσαστε στη δουλειά. Μπράβο ευσυνειδησία, αρχισε ο Περεσσόλιν. Τωρα καταλαβαίνω γιατι σας αρέσει το τμημα απολογισμού. Τι κάνατε εδω πέρα μπορω να μάθω;
- Ενα λεπτουδάκι μονάχα σταματήσαμε εξοχώτατε μουρμούρισαν, κοιτάζαμε τις φωτογραφίες , ξεκουραζόμασταν.
Ο Περεσσόλιν ζύγωσε ερριξε μια ματιά και αανσήκωσε τους ωμους απορημένος. Το τραπέζι ηταν γεμάτο μικρές φωτογραφίες, ξεκολλημένες απο πιστοποιητικά και μονταρισμένες σε τραπουλόχαρτα. Κοιτάζοντας τες απο κοντα ειδε τον εαυτό του τη γυναίκα του, πολλους υπαλλήλους της πολιτείας και άλλους γνωστούς.
-Τι βλακείες ειναι αυτές… και πως διάλο παιζετε με τις φωτογραφίες
-Δεν ειναι εφεύρεση δική μας εξοχώτατε, εμεις κάπου το είδαμε…
- Για εξήγησε μου Ζβεντούλιν, πως παιζετε. Ειδα και άκουσα πως με τσακίσατε με το Ρούμπνικωφ… Αντε μωρέ κουνησου δεν θα σε φάω.. Μίλα
Ο Ζβεντούλιν για μια στιγμή κέρωσε βλέποντας ομως οτι ο Περεσσόλιν αρχισε να αγριεύει, να αναψοκοκκινίζει, αναγκάστηκε να υπακούσει. Μάζεψε τα χαρτιά, τα ανακάτεψε τα απλωσε στο τραπέζι και αρχισε να εξηγει.
- Κάθε φωτογραφία εξοχώτατε εχει την ΑΞΙΑ της, τη σημασία της. Οπως και στην τράπουλα εχουμε 52 χαρτιά και 4 χρώματα. -Γενική Διοικηση – σπαθιά. -Υπουργειο Οικονομικών – κούπες -Υπουργείο Παιδείας – καρρά -Ρωσικη Τράπεζα – μπαστούνια. – Τωρα οι γενικοί διευθυντές ειναι ασσοι - οι υποδιευθυντές – ρηγάδες, οι κυρίες των διευθυντων και υποδιευθυντων – ντάμες. Οι καθηγητές γυμνασίου – βαλέδες, οι δικαστικοί- δεκάρια και τα λοιπά. Εγω να πούμε σαν γραμματέας ειμαι – τριάρι
-Ωστε ετσι….. εγω δηλαδή ειμαι ασσος σπαθί
-Ασσος σπαθί και η εξοχωτάτη συζυγός σας ντάμα σπαθί…
-Χμ πολύ πρωτότυπο …. για να δοκιμάσουμε ειμαι περίεργος… Ο Περεσσόλιν στρογγυλοκάθησε και με ενα νόημα του στρώθηκαν και οι υπάλληλοι και …..αρχισε η παρτίδα. Ανεβαίνοντας στις 7 το πρωι ο θυρωρός για να συγυρίσει το γραφείο εμεινε με το στομα ανοιχτό. Το θέαμα που αντίκρυσε το θυμάται ακομα κι οτα ειναι στουπί στο μεθυσι. Ο Περεσσόλιν χλωμός ξενυχτισμένος αναμαλλιάρης στεκόταν ορθος μπροστα στον Νιεντογιεχωφ και τούλεγε τραβολογώντας τον απο ενα κουμπί. – Καταλαβαίνεις τώρα πώς δεν επρεπε να παίξεις Τσεπέλεφ, αφου ηξερες οτι ειχα τεσσερα χαρτιά, ο Ζβεντούλιν ειχε Ρουμπνικωφ και τη γυναίκα του, τρεις δασκάλους και τη γυναίκα μου και ο Πισσούλιν Ρωσική Τράπεζα και …..τρείς γενικούς διευθυντες. Επρεπε να παίξεις Κρουτσκιν, μην κοιτάς που πάνε να σε χτυπήσουν με Υπουργείο Οικονομικών… Τη δουλειά τους κάνουν….
-Εξοχώτατε πέταξα διοικητικό γιατί σκεφτηκα πως θα ειχε γενικό διευθυντή..
-Μα οχι βρε κνώδαλο αυτο δεν ειναι παιχνίδι, ουτε οι μπαλλωματήδες δεν παίζουν ετσι. Για δώσε βάση. – Οταν ο Κουλακιέβιτς επαιξε Γενική Διοίκηση, εσύ επρεπε να κοπανίσεις Ιβάν Γκρελαντσκι αφου ηξερες οτι κρατούσε Ναταλία Ντιμιτρίεβνα και Γκεόργκι Γιεγκόροβιτς….. τάχεις κάνει μούσκεμα. θα σου τά κάνω αμέσως λιανά. Καθείστε κύριοι, να κάνουμε ενα γύρω ακόμα…. Και αφού εδιωξαν τον ταλαιπωρο θυρωρό, οι υπάλληλοι ξαναστρώθηκαν και εξακολούθησαν την παρτίδα’
Απο τα ¨”ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ” του ΑΝΤΟΝ ΤΣΕΧΩΦ, Εκδόσεις “Πυξιδα” 1955
Τιτλος του διηγήματος “ΜΙΑ ΠΑΡΤΙΔΑ ΟΥΙΣΤ” (ειδος πρέφας)


15 σχόλια
Ροή σχολίων γι' αυτό το άρθρο
Ιουλίου 1, 2010 στις 11:18 πμ
Ενη
Φυσικά απλώς το αντέγραψα απο μια πολύ παλια εκδοση (ολο το βιβλίο ειναι κιτρινισμένο απο την πατίνα του χρόνου…) επειδή το τραγικό χιούμορ των διηγημάτων του Τσεχωφ δείχνει οτι ειναι…….διαχρονικό….
Ο Βλ. Μαγιακόφσκι εγραψε για τον Τσέχωφ
“Η γλώσσα του Τσέχωφ ειναι ολοκάθαρη, ετσι οπως λές καλημέρα, απλή οπως λές “δοσμου ενα ποτηρι νερο”….”
Και ο Μαξιμ Γκόρκι επίσης εγραψε
“Ζωγραφιζε τις αθλιότητες της ζωής με τη γλώσσα του ποιητή και την ανάλαφρη ειρωνεία του χιουμορίστα, ετσι που να μήν ξεχωρίζεις πίσω απο την ομορφιά της μορφής, τον πικρό χλευασμό”.
Ιουλίου 1, 2010 στις 12:26 μμ
Β.Δ. Καργούδης
@Ενη: Όλο και πιο πολύ, οι σύγχρονες δραματουργικές διδασκαλίες για τον Τσέχωφ, (με επί κεφαλής το αναγεννημένο Ολντ Βικ και το νέο Βαχτάγκοφ) τείνουν να τονίζουν & να αναδεικνύουν σαν κυρίαρχο, το ΚΩΜΙΚΟ του στοιχείο!
(που βλέπω να το σημειώνεις και συ στο σχόλιο)
Ένα τσεχωφικό Κωμικό βέβαια, που έχει μια έκταση από την ελαφρά βουλεβαρδιέρικη φάρσα και την κωμωδία καταστάσεων, μέχρι τον πιο λεπταίσθητο υπαινικτικό σαρκασμό στους διαλόγους.
Φέτος μάλιστα, (περίοδος 009-010) είχαμε την ευκαιρία να δούμε δυο έξοχα δείγματα ΚΑΙ των δύο “αναγνώσεων”:
*Στο “Θέατρο της οδ Κεφαλληνίας” ο ρωσσοσπουδαγμένος θεατρικά, εξαιρετικός Στ. Λιβαθηνος, δίνει έναν, ας πούμε, “παραδοσιακό” Βυσινόκηπο, με μια σχεδόν θρησκευτικού σεβασμού προσκόλληση στην ιστορικότητα των προηγούμενων ανεβασμάτων, ενώ
*στην κεντρική σκηνή του Εθνικού, ο επίσης εξαιρετικός (και πετυχημένος διάδοχος του αξέχαστου Κούρκουλου, το τελειωμένο πια νέο Εθνικό, είναι κόσμημα αληθινό)Γ. Χουβαρδάς, δίνει έναν Θείο Βάνια”, πιο πιστό στην σύγχρονη τάση, στην ανάδειξη δλδ. του κωμικού, σαν επικυρίαρχου.
Που “..στη θέση του σαμοβαριού, πρέπει κανείς να αρκεστεί στην παρασκευή του τσαγιού επί σκηνής, με σύγχρονο βραστήρα…” (από κριτική, που δε θυμάμαι τίνος ήταν, -εξ ου και αϊζενχάουερ-, αλλά που αχνοθυμάμαι τη φράση αυτή, που μου καλάρεσε…)
Ιουλίου 1, 2010 στις 12:29 μμ
Πάνος
Γειά σου Βαγγέλη!
Δεν υπάρχει μεγάλο δραματικό έργο, χωρίς έντονα κωμικά στοιχεία. Δες τα θεατρικά του Σαίξπηρ: στις καλύτερες τραγωδίες, υπάρχουν στιγμές ξεκαρδιστικές!
Ο Τσέχωφ το υλοποιεί αυτό με συνέπεια. Αλλά δεν ξέρω αν το κάνει από ένστικτο ή σκόπιμα. Τείνω στο πρώτο, αλλά χωρίς λόγο γνώσεως.
Ιουλίου 1, 2010 στις 12:34 μμ
bernardina
Ένη,
Ευχαριστούμε θερμά για τον Τσέχωφ -αλλά πού είναι το δικό σου κείμενο, πονηρούλα;
Με επιμέλεια (έστω και άριστη) θα τη γλιτώσεις;
Ιουλίου 1, 2010 στις 3:15 μμ
Δύστροπη Πραγματικότητα
Ένη, καλή η επιμέλεια αλλά που είναι το δικό σου κείμενο? Αυτό θέλω να δω…
…Και δεν θέλω ντροπές εδω πέρα…
Ιουλίου 1, 2010 στις 3:59 μμ
Ενη
Βαγγέλη πολύ χαίρομαι που σε ξαναβρίσκω στην Καλύβα, ελπίζω να μην ξαναχαθείς.
Και σ ευχαριστω που με πληροφορείς οτι στα σύγχρονα ρεπερτόρια αξιόλογων θεατρικών συνόλων επικρατει το “τραγικό χιούμορ” του Τσέχωφ.Οπως λέγεται ηταν πάντα η σπαζοκεφαλιά των σκηνοθετων, τι ειχαν μπροστά τους κωμωδία η τραγωδία………..
Mε την αναφορά σου στη μέθοδο Βαχταγκωφ, θυμήθηκα οτι ειχα μια πολύ παλια εκδοση κάποτε.
Θα τα ξαναπούμε ελπίζω
Ιουλίου 1, 2010 στις 4:05 μμ
Ενη
Bernandina και Δυστροπη Πραγματικότητα
Κατ αρχήν δεν υπάρχει καμιά “επιμέλεια κειμένου” απλώς το αντέγραψα απο το βιβλίο. Ο Πάνος εκανε ευγενικά τον “ορισμο”.
Και ισως συγκαταλέγομαι σ αυτούς που δεν υπάρχουν καταχωνιασμένα στα συρτάρια τους στίχοι η οτι άλλο…..
Ο,τι εχω γράψει η “εφυγε” με το ταχυδρομείο, η κάπου δημοσιεύθηκε (προ web)…….
Συνεπώς…….
Ιουλίου 1, 2010 στις 4:09 μμ
Ενη
και να συμπληρώσω προς αρσιν πάσης παρεξηγήσεως
“και δεν αποτελούσαν λογοτεχνικά κείμενα”
Ιουλίου 1, 2010 στις 4:15 μμ
bernardina
Ένη,
Θα το πιστέψεις ότι και τα δύο “πονήματά μου” γράφτηκαν εν θερμώ και για την Καλύβα; Εξ ου και οι πολλές αδυναμίες που διακρίνω εκ των υστέρων. Αν τα ξανάγραφα θα άλλαζα κάποια πράγματα.
Μόνο το “ποίημα” στην Αναζήτηση ήταν γραμμένο από πριν και αποτέλεσε τον πυρήνα της ιστορίας μαζί με εικόνες που υπήρχαν και ανέσυρε από το ασυνείδητο η όλη περιρρέουσα ατμόσφαιρα της Λογοτεχνικής Εβδομάδας!
Οπότε… ιδού στάδιον δόξης λαμπρόν. Κι ας “πάσχουμε ομαδόν από ναρκισσισμό”. Δεν φάγαμε το ψωμί κανενός!
Ιουλίου 1, 2010 στις 4:26 μμ
Ενη
Βernandina
Νομίζω με παρεξήγησες, δεν εννοουσα “κείμενα” αλλά “τάση” προς λογοτεχνική γραφή, οταν ελεγα για τα “καταχωνιασμένα στά συρτάρια”.
Ασφαλώς και έγραψες η και θα γράψεις η και εχεις γράψει “αυθόρμητα” ανεξάρτητα περιρρέουσας ατμόσφαιρας, οπως τουλάχιστον πιστεύω.
Ιουλίου 1, 2010 στις 5:18 μμ
bernardina
Ένη,
Προφανώς ουτε εγώ διεκδικώ δάφνες λογοτέχνη (θα τρίζουν τα κόκαλα του μεγάλου Φιόντορ!) Απλώς με την παρότρυνση και του Πάνου, πήρα τη μεγάλη απόφαση να… εκτεθώ και εκτέθηκα. Και ξέρεις κάτι; Είχε δίκιο -ήταν λυτρωτικό! Κατά συνέπεια το συνιστώ πλέον ανεπιφύλακτα (ειδικά τη στιγμή που ούτε πληρώνεις ούτε σε πληρώνουν για να σε διαβάσουν
Γιατί ξέρεις πόσες φορές έχω κλάψει χρόνο και λεφταδάκια για βιβλία… “σοβαρών” συγγραφέων και “σοβαρές” μεταφράσεις “σοβαρών” εκδοτικών οίκων;)
Ιουλίου 1, 2010 στις 6:05 μμ
Ενη
Bernandina
Kαι επειδη, οπως λές, υπάρχει”φτήνεια και ευτέλεια” σε αρκετές θεωρούμενες “σοβαρές” προσπάθειες λογοτεχνικής εκφρασης, θα πρέπει απο την άλλη μεριά να υπάρχει και διάθεση “λύτρωσης” απο κάποιους αλλους;
Οταν κάποιος αισθάνεται οτι”κάτι” θέλει να πεί , απλά το λέει…..
Ιουλίου 1, 2010 στις 6:12 μμ
bernardina
Ένη,
Οκέι, πάσο… Να ενθαρρύνω ήθελα, όχι να πιέσω.
Ιουλίου 2, 2010 στις 11:03 πμ
Ενη
Βernandina Καλημέρα
Χαίρομαι που συνεννοούμαστε θαυμάσια.
Χθές δεν μπόρεσα να σου απαντήσω.
Ιουλίου 2, 2010 στις 11:13 πμ
bernardina
Νο πρόμπλεμ, Ενάκι,
Την καλημέρα μου