Σε έκθεση του ΚΚΕ προς το ΚΚΣΕ, με ημερομηνία 12.9.1946, την οποία υπογράφει ο Ντενίσοφ (Γιάννης Ιωαννίδης) αλλά την είχε γράψει ο Νίκος Ζαχαριάδης, διαβάζουμε τα εξής αποκαλυπτικά:

Στη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα το Κόμμα μας έγινε Κόμμα μαζικό. Δημιούργησε παντού οργανώσεις και στο τελευταίο χωριό. Ο αριθμός των μελών του έφτασε το Δ/βρη  του 1944 στα 420.000 μέλη. Σ’ αυτήν την περίοδο δημιουργήθηκαν πολλές χιλιάδες κατώτερα και μεσαία στελέχη. Σήμερα ο αριθμός των μελών του Κόμματος είναι 45.000 περίπου. Η διαφορά αυτή οφείλεται στους εξής λόγους: α) Ύστερα από την απόφαση του 7ου Συνεδρίου του Κόμματος (Οχτ/βρης, 1945) για την πραγματοποίηση της πολιτικής ενότητας στο χωριό, πέρασαν στο Αγροτικό Κόμμα περίπου 250.000 μέλη, μαζί με όλα τα αγροτικά στελέχη. β) Με την εκκαθάριση που έγινε στο Κόμμα μας ύστερα από τη Συμφωνία της Βάρκιζας, αποκλείστηκαν 20-25.000 μέλη και γ) Τα υπόλοιπα διέρρευσαν μετά τον Δ/βρη του 1944.

Σήμερα έχουμε 7-8.000 έμπειρα, κατώτερα και μεσαία στελέχη (στις καθοδηγήσεις των Κομματικών Οργανώσεων της Βάσης, στα Συνδικάτα και στις άλλες εξωκομματικές οργανώσεις).

Είναι πραγματικά απίστευτο… Από τις 420.000 μέλη οι 250.000 πετάχτηκαν στο «Αγροτικό Κόμμα» – το οποίο μην το είδατε μην το απαντήσατε, στη συνέχεια. Όλη η αγροτιά, τα χωριά που σήκωσαν το μεγαλύτερο βάρος του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, έξω! Και σα να μη τους έφτανε αυτό, διέγραψαν άλλες 25.000 μέλη μετά τη Βάρκιζα, προφανώς για να τους πείσουν να απομακρυνθούν πολιτικά από το ΚΚΕ ή να πάνε σπίτια τους! Από τα εναπομείναντα 145.000 μέλη, η μεγάλη πλειοψηφία (περί τις 100.000) …διέρρευσαν, δηλαδή σηκώθηκαν κι έφυγαν από μόνοι τους, αφήνοντας τις τελευταίες 45.000 να συνεχίσουν.

Στο πρώτο επίπεδο είναι προφανής η μαζική πολιτική διαφωνία εκατοντάδων χιλιάδων μελών με τις πολιτικές επιλογές του ΚΚΕ και ειδικά με τη σύγκρουση του Δεκέμβρη 1944 (και τις δολοφονίες της ΟΠΛΑ και τους χιλιάδες ομήρους που πήρε μαζί του στα Τρίκαλα ο ΕΛΑΣ κλπ). Μαζί με την πολιτική διαφωνία (την οποία πιθανολογώ χωρίς να μπορώ και να την αποδείξω) έρχονται και οι συνέπειες της εκτίμησης της πλειοψηφίας των μελών του Κόμματος τότε, ότι μετά το Δεκέμβρη του ’44 όλα είχαν τελειώσει και δεν υπήρχε η παραμικρή πιθανότητα επικράτησης του ΚΚΕ. Αποτέλεσμα: 3 στους πέντε (εναπομείναντες) διαρρέουν.

Αλλά πριν από αυτό, σε μια ύψιστη παράσταση πολιτικού παραλόγου, το ΚΚΕ  επέλεξε να αυτοπυροβοληθεί – κόβοντας μόνο του τους ισχυρότατους δεσμούς που είχε διαμορφώσει με την επαρχία και διαγράφοντας δεκάδες χιλιάδες μέλη. Προφανώς επειδή αυτό προέβλεπε η …θεωρία των Επαναστάσεων,  που διδάχτηκε ο Ζαχαριάδης (και πολλά άλλα στελέχη) την ΚΟΥΤΒ, δυο δεκαετίες νωρίτερα.

*

Πηγή αποσπάσματος: Φίλιππος Ηλιού, Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος. Η Εμπλοκή του ΚΚΕ. Εκδ. Θεμέλιο, 2005