Δέκα χρόνια μετά την υιοθέτηση της Διακήρυξης της Ντόχα, ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων που αφορά ‘στο εμπόριο για την ανάπτυξη των χωρών’, δεν έχει προσφέρει παρά ελάχιστες υποσχέσεις. Σε αυτό το σύντομο άρθρο της η Aurelie Walker, η οποία ανήκει στην Οργάνωση Fairtrade,  συνοψίζει τις δέκα αιτίες, εξ αιτίας των οποίων -κατά τη γνώμη της  -  τα μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου έχουν οδηγήσει τους φτωχούς αναγύρο στην κόσμο σε  περαιτέρω υποβάθμιση. Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα τα οποία σχετίζονται με τις επιδοτήσεις που χορηγούν στους πολίτες τους οι πλούσιες χώρες και με την ασάφεια η οποία  διέπει  τους διεθνείς κανόνες εμπορίου, τα οποία αγνοούνται επιδεικτικά ή αφήνονται συστηματικά να χειροτερεύουν  από τις ίδιες τις ισχυρές χώρες.  Επιπλέον, άλλα θέματα, όπως είναι οι    πολιτικές ‘που προωθούν την ανάπτυξη’ και που αφορούν  πχ  στα διάφορα είδη θεραπευτικής αγωγής και στην  καλύτερη πρόσβαση σε βασικά φάρμακα, αγνοούνται σκοπίμως.  Ακόμα και αν το διεθνές εμπόριο μπορούσε πράγματι, να γίνει μέρος μας προσπάθειας για την καταπολέμηση της φτώχειας, ωστόσο,  αν εξακολουθούσε να βασίζεται στον ανταγωνισμό σε παγκόσμιο επίπεδο και όχι στη συνεργασία, είναι βέβαιο ότι θα αποτύγχανε τελικά, υποστηρίζει η Walker.

By Aurelie Walker

The Guardian

November 14, 2011

 

 

Παρακάτω διατυπώνονται  οι 10 λόγοι, εξ αιτίας των οποίων ο ΠΟΕ έχει αποτύχει να βελτιώσει τη θέση των φτωχών ανθρώπων.

 

  1. Σχετικά με το βαμβάκι:  Η Οργάνωση Fairtrade αποκάλυψε πέρσι  πώς τα $47 δις των επιδοτήσεων που εδόθησαν στους βαμβακοπαραγωγούς των πλουσίων χωρών κατά τα τελευταία δέκα χρόνια, έχουν δημιουργήσει πολλά εμπόδια στους 15.000.000 βαμβακοπαραγωγούς της Αφρικής οι οποίοι προσπαθούν μέσω του εμπορίου να μειώσουν τη φτώχεια τους, και πώς 5.000.000 εκ των πιο φτωχών νοικοκυριών του  κόσμου έχουν εξαναγκασθεί να χάσουν τις δουλειές τους και να βυθιστούν σε  βαθειά φτώχεια εξ αιτίας της ύπαρξης των ως άνω επιδοτήσεων.
  2. Σχετικά με τις αγροτικές επιδοτήσεις: Εκτός του βαμβακιού, ο ΠΟΕ δεν έχει καταφέρει  να συμφωνήσει για τον τρόπο με τον οποίο θα μειωθούν τα μεγάλα ποσά των επιδοτήσεων που δίδονται στους αγρότες των πλουσίων χωρών, των οποίων οι υπερπαραγωγές συνεχίζουν να επαπειλούν τη ζωή των φτωχών αγροτών του αναπτυσσόμενου κόσμου.
  3. Σχετικά με τις εμπορικές συμφωνίες: Ο ΠΟΕ έχει επίσης, αποτύχει να αποσαφηνίσει τους εσκεμμένα ασαφείς κανόνες που διέπουν τις εμπορικές συμφωνίες, οι οποίες έτσι επιτρέπουν στις πιο φτωχές χώρες να χειραγωγούνται από τις πλούσιες. Οι χώρες της Αφρικής στις διαπραγματεύσεις τους με τις χώρες της Ευρώπης έχουν αναγκασθεί να μειώσουν τους δασμούς τους πάνω από το 90% επί των συναλλαγών τους, επειδή δεν υπάρχουν ξεκάθαροι  κανόνες για να τους προστατεύσουν .
  4. Σχετικά με την Ειδική Μεταχείριση: Οι κανονισμοί οι οποίοι αφορούν στις αναπτυσσόμενες χώρες και οι οποίοι ονομάζονται  κανόνες ‘ειδικής και διαφοροποιημένης μεταχείρισης’ ήταν αυτονόητο ότι έπρεπε να αναθεωρηθούν, ώστε να γίνουν περισσότερο ακριβείς, αποτελεσματικοί και λειτουργικοί. Ωστόσο, ο ΠΟΕ έχει αποτύχει να εναρμονίσει τις 88 διαφορετικές προτάσεις,  προκειμένου να καλυφθεί αυτό το νομικό κενό.
  5. Σχετικά με ζητήματα της Ιατρικής: Οι πιο φτωχές εκ των αναπτυσσόμενων χωρών είναι αδύναμες να βελτιώσουν την πρόσβασή τους στα φάρμακα, επειδή τα μέλη του ΠΟΕ έχουν αποτύχει να  ξεκαθαρίσουν τις ασάφειες  που υπάρχουν και που αφορούν από την μια πλευρά, την ανάγκη των κυβερνήσεων να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία των πολιτών τους  και από την άλλη,  να προστατεύσουν τα δικαιώματα της πνευματικής ιδιοκτησίας των φαρμακευτικών εταιριών.
  6. Σχετικά με το κόστος των δικαστικών ενεργειών.  Ο ΠΟΕ δεσμεύτηκε να βελτιώσει την πρόσβαση στο δαπανηρό και πολύπλοκο δικαστικό σύστημα, αλλά τελικά απέτυχε. Στο 15ετές διάστημα της επίλυσης των διαφορών στα πλαίσια  του ΠΟΕ, 400 περιπτώσεις εξακολουθούν να βρίσκονται στο αρχικό στάδιο.  Εν τω μεταξύ ουδεμία Αφρικανική χώρα έχει ενεργήσει ως μηνύτρια χώρα και μόνο μια αναπτυσσόμενη χώρα έχει υποβάλει  μία μήνυση μέχρι σήμερα.
  7. Σχετικά με τις προστατευτικές οικονομικές πολιτικές: Μία από τις 5 βασικές λειτουργίες που συμφωνήθηκαν κατά την ίδρυση του ΠΟΕ το 1995, ήταν να επιτευχθεί  μεγαλύτερη συνοχή στις παγκόσμια οικονομική πολιτική. Εν τούτοις, ο ΠΟΕ απέτυχε να περιορίσει την ταχεία αύξηση του αριθμού των μέτρων  προστατευτικού χαρακτήρα που εφαρμόζουν οι χώρες του G20, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την κρίση των τελευταίων δύο ετών – παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις των ηγετών του, περί ‘της ακλόνητης’ πεποίθησής τους ότι θα αντιστέκονται σε όλες τις μορφές μέτρων προστατευτικού χαρακτήρα.
  8. Σχετικά με τις Φυσικές Καταστροφές: Ο ΠΟΕ έχει αποτύχει να αμβλύνει τον πόνο των ανθρώπων, οσάκις έχει την ευκαιρία να το πραγματοποιήσει. Σε μία περίπτωση φυσικής καταστροφής τα μέλη του   έχει χρειαστεί να συνομιλούν επί δύο χρόνια προκειμένου να αποφασίσουν εμπορικές παραχωρήσεις προς το Πακιστάν –για περιορισμένο χρονικό διάστημα- , ύστερα από τις μεγάλες πλημμύρες οι οποίες εκτόπισαν 20 εκατομμύρια ανθρώπους το 2010 και προκάλεσαν ζημιές αξίας  $10 δις . Τα μέτρα αυτά θα είχαν –σύμφωνα με το Διεθνές Κέντρο Εμπορίου και Βιώσιμης Ανάπτυξης – αυξήσει τις εξαγωγές του Πακιστάν προς της χώρες της ΕΕ κατά τουλάχιστον 100 εκ ευρώ, τη φετινή χρονιά.
  9. Σχετικά με τη Λήψη των Αποφάσεων: Ο ΠΟΕ λαμβάνει τις περισσότερες από τις αποφάσεις του μέσα από διαδικασίες  συναίνεσης –και το να επιτύχει μια απόφαση μέσω  της συναίνεσης 153 χωρών είναι σχεδόν αδύνατο. Αυτή η κατάσταση όμως δείχνει μια άλλη αποτυχία του ΠΟΕ: Την αδυναμία του να σπάσει τους δεσμούς ανάμεσα στα μεγαθήρια της αγοράς και στην πολιτική βούληση, πράγμα που θα μπορούσε να δώσει στις μικρές και φτωχές χώρες μια ισχυρή φωνή κατά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
  10. Σχετικά με το Δίκαιο Εμπόριο: 10 χρόνια ύστερα από την έναρξη των διαπραγματεύσεων στα πλαίσια  του Doha Development Round, οι κυβερνήσεις έχουν αποτύχει να καταστήσουν το διεθνές εμπόριο μια δίκαιη υπόθεση. Για όσο καιρό οι φτωχές χώρες παραμένουν χωρίς μια ισχυρή φωνή, ο ρόλος των διαφόρων οργανώσεων, όπως είναι οι Οργανώσεις  Traidcraft και  Fairtrade οι οποίες συνεργάζονται για να πετύχουν τη μείωση του ποσού των αποζημιώσεων επί των βαμβακοπαραγωγών των πλουσίων χωρών, θα παραμένει ουσιώδης.

 

Μετάφραση, Μαστοράκης Γιάννης