Index: τι υπάρχει στην καλύβα για την 25η Μαρτίου και το 1821

ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ

25^η Μαρτίου: μια σχολική εορτή http://panosz.wordpress.com/2007/03/22/25martiou-2/ (θεατρικόν)

Το διψασμένο Σουλιωτόπουλο http://panosz.wordpress.com/2007/03/23/25martiou-3/ (θεατρικόν)

Το πνεύμα της 25^ης Μαρτίου 1821 http://panosz.wordpress.com/2007/03/23/25martiou-4/ (ομιλία σε σχολική εορτή)

Πράγματα που χρειάζονται http://panosz.wordpress.com/2007/03/23/25martiou-5/ (τυπικό βεστιάριο για σχολική παράσταση)

Το Μεγάλο Χρέος http://panosz.wordpress.com/2007/03/23/25martiou-7/ (θεατρικόν)

Επιμύθιο http://panosz.wordpress.com/2007/03/23/25martiou-8/ (δικό μου)

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΤΕΧΝΗ

Μεγάλο αφιέρωμα της καλύβας: 25^η Μαρτίου και Τέχνη http://panosz.wordpress.com/2007/03/20/25martiou/ (ποίησις)

Όλη δόξα, όλη χάρη http://panosz.wordpress.com/2007/03/23/25martiou-6/ (το γνωστό ποίημα)

ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Ποια κλεφτόπουλα γράφουν τη βικιπαίδεια; http://panosz.wordpress.com/2007/03/19/1821/ (πως η Μπουμπουλίνα ήπιε καφέ με τον Γρηγόριο την Ε’ και κανόνισαν τις λεπτομέρειες για τον ξεσηκωμό)

Είσαι άνεργος κλέφτης; Φτιάξε ένα κράτος! http://panosz.wordpress.com/2007/03/24/thief/ (νέες αναγνώσεις του 1821)

Γκάλοπ για το 1821! http://panosz.wordpress.com/2007/03/25/1821-2/ (όντως, γκάλοπ!)

Ο αφορισμός της Επανάστασης του 1821 http://panosz.wordpress.com/2008/03/24/aforismos/ (το αφορεστικό)

Η συμμετοχή της Εκκλησίας στη Μεγάλη Επανάσταση των Ελλήνων http://panosz.wordpress.com/2008/03/24/aforismos-2/ (ανάλυση του αφορεστικού και της στάσης της Εκκλησίας)

ΤΡΙΠΟΛΙΤΣΑ

Η σφαγή της Τριπολιτσάς http://panosz.wordpress.com/2007/02/27/triaridis-4/ (κριτική στον Τριαρίδη)

Η αθλία Τριπολιτσά http://panosz.wordpress.com/2007/04/16/gavriilidis/ (συνέχεια, κατά κάποιον τρόπο, του προηγουμένου)

Η αθλία Τριπολιτσά – τα σχόλια Ι http://panosz.wordpress.com/2007/10/02/tripolitsa/ (επιλογή σχολίων)

Η αθλία Τριπολιτσά – τα σχόλια ΙΙ http://panosz.wordpress.com/2007/10/02/tripolitsa-2/ (επιλογή σχολίων)

Ο ΚΑΠΕΤΑΝ- ΘΟΔΩΡΑΚΗΣ

Θ. Κολοκοτρώνης:  Παράτησε το κάπνισμα νωρίς http://panosz.wordpress.com/2007/03/24/kolokotronis/

Το παραμύθι του Γέρου http://panosz.wordpress.com/2008/03/03/kolokotronis-2/

Η παρ’ ολίγον Ελληνοαλβανική Ομοσπονδία http://panosz.wordpress.com/2008/03/12/kolokotronis-3/

Ο ένας από το μαλλί, ο άλλος από την … http://panosz.wordpress.com/2007/01/30/kolokotronis-4/

Μωριάς 1805 / 1948 http://panosz.wordpress.com/2008/02/28/civil_war-2/

ΕΠΙΣΚΈΨΕΙΣ

Είμαι ξένος, αλλά όχι πολύ… http://panosz.wordpress.com/2008/08/17/valtetsi-2/

Μια πόλη της Ευρώπης http://panosz.wordpress.com/2008/09/15/mesologi/

ΘΕΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ- ΙΘΙ

Ο Παπουλάκος http://panosz.wordpress.com/2007/04/12/papoulakos/

Ο τραγικός θάνατος της γαϊδούρας και άλλα περιστατικά της Επαναστάσεως http://panosz.wordpress.com/2008/03/20/isidoros-16/

Του φευγάτου η μάννα δεν έβαλε τα κλάματα http://panosz.wordpress.com/2008/03/21/isidoros-17/

Η άλωσις της Πόλεως και τα οψάρια http://panosz.wordpress.com/2008/05/29/isidoros-18/

Μια πόλη της Ευρώπης

(κλικ!)

Τι είναι αυτό που οδηγεί πολλούς ανθρώπους μαζί στην απόφαση / επιλογή του θανάτου, την ώρα που μπορεί να επιλέξουν την υποταγή / επιβίωση;  Πολύ δύσκολα μπορούμε να το αντιληφθούμε αυτό.

Στο Μεσολόγγι, συνέβη κάτι ακόμα πιο ανεξήγητο: αυτοί που έκαναν αυτή την επιλογή δεν ήταν μονάχα ντόπιοι. Οι περισσότεροι ήταν πολεμιστές από άλλα μέρη, ελευθερωμένα ή όχι – υπήρχαν και πέντε Κύπριοι ανάμεσα στους υπερασπιστές της πόλης.

Αλλά το περισσότερο εντυπωσιακό ήταν η παρουσία εκεί 400 ευρωπαίων, που ήρθαν από τη Γαλλία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, τη Ρωσία, τη Γερμανία, την Πολωνία, την Ιταλία  κλπ  και έπαιξαν τη ζωή τους κορώνα γράμματα, για την επίτευξη ενός πολιτικού στόχου που δεν αφορούσε ούτε άμεσα ούτε έμμεσα τους ίδιους, τις οικογένειες ή τις πατρίδες τους.

Η συμμετοχή της Εκκλησίας στη μεγάλη Επανάσταση των Ελλήνων

Η σύγκρουση ανάμεσα στις επαναστατημένες δυνάμεις της νέας ελληνικότητας και στην επίσημη Ορθοδοξία ήταν γεγονός και είχε τεράστιες πολιτικές επιπτώσεις, άμεσες και απώτερες. Η μελέτη αυτής της αντιπαράθεσης αποτελεί στοιχειώδη άσκηση αυτογνωσίας για τους Έλληνες. Φυσικά, η ιστορία ερχόταν από πολύ μακριά…

Από τη μια μεριά οι Σαλαμινομάχοι: Ω παίδες ελλήνων ίτε/ ελευθερούτε πατρίδ’, ελευθερούτε δε/ παίδας, γυναίκας, θεών τε πατρών έδη/ θήκας τε προγώνων’ νυν υπέρ πάντων αγών. Και ο Πίνδαρος: Μάτερ εμά, το τεόν,/ ω αιωνία Ελλάς. Κι από την άλλη ο μεγάλος της Ορθοδοξίας Γεννάδιος Σχολάριος: Ει τις έροιτό μοι τις ειμί, αποκρινούμαι χριστιανόν είναι’ Έλλην ων την φωνήν, ουκ αν ποτέ φαίην Έλλην είναι (μόνο μιλάω ελληνικά, ποτέ δεν ήμουν Έλληνας) δια το μη φρονείν ως εφρόνουν ποτέ οι Έλληνες. Από τη μια μεριά ο Ρήγας: για την ελευθερίαν να ζώσουμε σπαθί! Και ο Κολοκοτρώνης με τη βροντόφωνη (και πολιτικά εκρηκτική) προσφώνησή του: Έλληνες! Και από την άλλη ο δεσπότης της Εκκλησίας: -Αδελφοί μου, έμαθα πως με την χάριν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και Θεού δεν είσθε Έλληνες, δεν είσθε ασεβείς, αιρετικοί, άθεοι, αλλά είσθε Ορθόδοξοι Χριστιανοί (Ι. Κακριδής, Οι αρχαίοι Έλληνες στην νεοελληνική λαϊκή παράδοση, ΜΙΕΤ, Αθήνα 1997)

Οι αντιλήψεις αυτές, της επαναστατημένης νέας ελληνικότητας και της Ορθοδοξίας συγκρούστηκαν ανελέητα. Η επίσημη ιστορία, όμως, γράφτηκε υπό την ιδεολογική εποπτεία της Εκκλησίας, η οποία βεβαίως επανέκαμψε για να προσπαθήσει να κυριαρχήσει και στις νέες συνθήκες, όταν η Επανάσταση είχε νικήσει η ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία ήταν πια γεγονός. Η προσπάθεια αυτή πέτυχε μόνο εν μέρει: η Εκκλησία παρέμεινε μεν αποδεκτή, αλλά με χαμηλό πλέον κύρος και περιορισμένη πολιτική εμβέλεια. Κάτι σαν αναγκαίο κακό.

Ο αφορισμός της Επανάστασης του 1821

Το περιεχόμενο του αφορεστικού συνάδει απολύτως με τις βασικές θέσεις της Ορθόδοξης ιεραρχίας, τόσο τις πριν, όσο και τις μετέπειτα. Δεν είναι, δηλαδή, θέσεις που εκφράζονται άπαξ και κατ’ εξαίρεσιν, αλλά αυτούσιο το πάγιο ιδεολογικό – πολιτικό μανιφέστο της Εκκλησίας. Στην αρχή στηλιτεύεται η αχαριστία των εξεγερμένων και το

Ο αφορισμός της Επανάστασης του 1821

Η καλύβα παρουσιάζει (ή υπενθυμίζει) σήμερα στους αναγνώστες της μπλογκόσφαιρας ένα μοναδικό ντοκουμέντο, το οποίο κρατιέται επίμονα, σαν πραγματικό μυστικό, μακριά από τους Έλληνες μαθητές, για να μη γνωρίζουν, ίσως, ποιας Εκκλησίας οι εντεταλμένοι θέλουν να τους …εξομολογούν στα σχολεία. Οι τίτλοι στις θεματικές ενότητες είναι δικοί μου, το περιεχόμενο αυθεντικό.

* * *

Πατριαρχικός χαιρετισμός προς τους παραλήπτες.

Γρηγόριος ελέω Θεού αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, νέας Ρώμης και Oικουμενικός Πατριάρχης.

Οι τω καθ’ ημάς αγιωτάτω, πατριαρχικώ, αποστολικώ και οικουμενικώ θρόνω υποκείμενοι ιερώτατοι μητροπολίται και υπέρτιμοι και θεοφιλέστατοι αρχιεπίσκοποι τε και επίσκοποι, εν αγίω Πνεύματι αγαπητοί αδελφοί και συλλειτουργοί, και εντιμότατοι κληρικοί της καθ’ ημάς του Χριστού μεγάλης εκκλησίας και εκάστης επαρχίας ευλαβέστατοι ιερείς και οσιότατοι ιερομόναχοι, οι ψάλλοντες εν ταις εκκλησίαις της Πόλεως, του Γαλατά και όλου του Καταστένου και απανταχού, και λοιποί απαξάπαντες ευλογημένοι Χριστιανοί, τέκνα εν Κυρίω ημών αγαπητά, χάρις είη υμήν και ειρήνη παρά Θεού, παρ’ ημών δε ευχή, ευλογία και συγχώρεσις.

Η ιδεολογική βάση του ρεαγιαλικίου και η θεολογική της τεκμηρίωση

Η πρώτη βάσις της ηθικής, ότι είναι η προς τους ευεργετούντας ευγνωμοσύνη είναι ηλίου λαμπρότερον και όστις ευεργετούμενος αχαριστεί είναι ο κάκιστος των ανθρώπων. Αυτήν την κακίαν βλέπομεν πολλαχού στηλιτευομένην

Ο τραγικός θάνατος της γαϊδούρας και άλλα περιστατικά της Επαναστάσεως

ΙΔΡΥΜΑ «ΘΕΙΟ$ Ι$ΙΔΩΡΟ$»

Τομεας Ιστορικης Ερευνας και Τεχνολογιας

Τμημα Εγκυων Βελτιωσεων

Με την ευκαιρια της επετειου της επαναστασης του 1821 το Ι.Θ.Ι. εγκαινιαζει ένα κυκλο διαλεξεων εις την αιθουσα «$ΟΡΟ$»

Ο καθηγητής Σουής διδάσκων

«Φωτιου Χρυσανθακοπουλου απομνημονευματα»

Εισηγητης: ο καθηγητης Dr $ουής

Στα Φωτα: ο Ποντιος και αριστερος

Στα κρουστά : ο Bioannis

Στιχοι-μουσικη : ο Αλκης

Στο λαβαρο της Αγιας Λαυρας: το μικρο Φαναριωτοπουλο

Εκτακτη συμετοχη: Το μπαλετο της + Ι. Μ. Πετρακης

* * *

Παμε γυρισμα!

Η παρ’ ολίγον Ελληνοαλβανική Ομοσπονδία

Στις αρχές του 1809 ο καπετάν – Θοδωράκης βρισκόταν στη Ζάκυνθο. Εκεί ήρθε και τον αντάμωσε, αυτοεξόριστος, ο Αλβανός φίλος του Αλή Φαρμάκης, που μόλις είχε ξεφύγει από τα νύχια του Βελή (γιου του Αλήπασα) ο οποίος εξουσίαζε τότε το Μωριά. Οι δυο φίλοι έκαναν διάφορα μεγαλεπήβολα σχέδια, με ένα και μοναδικό στόχο: να διώξουν από το Μωριά τους Οθωμανούς και τις δυνάμεις κατοχής του Βελή. Δε σχεδίαζαν στα κουτουρού, αλλά προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την πολιτική συγκυρία: Τότε στα Εφτάνησα κυριαρχούσαν οι Γάλλοι, εχθροί (την περίοδο εκείνη) του Αλή, πραγματικού κυρίαρχου της επικράτειας από την Ήπειρο ως το Μωριά. Αυτός ήταν το εμπόδιο στο δρόμο του Βοναπάρτη προς την Ανατολή. Οι δυο Μωραΐτες φίλοι άρχισαν να κουβεντιάζουν με τον Ντονζελώ, το νέο διοικητή των Επτανήσων – παλαιό επαναστάτη, το νυν στην υπηρεσία του Ναπολέοντα και της Γαλλίας.

Οι τρεις τους, μετά από τρία μερόνυχτα συζήτησης, κατέληξαν στο ακόλουθο σχέδιο, που το κατέγραψε ένας γραμματέας:

Το παραμύθι του Γέρου

Ψάχνοντας κάτι άλλο, έπεσα πάνω σ’ ένα παραμύθι με …καλύβες, που το έλεγε ο καπετάν Θοδωράκης. Μου άρεσε – και το καταγράφω για χάρη σας.

*

Ένας σουλτάνος ήθελε να γνωρίσει το ζακόνι (= συνήθειο, χαρακτήρας) κάθε τόπου που κυβερνούσε. Του είπαν τότε να φτιάξει καλύβες από τα ξύλα κάθε τόπου και να κοιμηθεί μέσα. Στο όνειρό του, του είπαν, θα φανερωθεί η κάθε χώρα.

Διέταξε και έφτιαξαν τέσσερις καλύβες με ξύλα από την Αίγυπτο, την Ανατολή, τη Ρούμελη και το Μωριά – κι έπιασε με τη σειρά να κοιμάται, κάθε βράδυ σε άλλη καλύβα.

Στην πρώτη ονειρεύτηκε το Νείλο. Στα νερά του κυλούσαν χρυσάφια, πλούτη αμέτρητα.

Στη δεύτερη, της Ανατολής, κοιμήθηκε σαν το πουλάκι και είδε όνειρα γλυκά, σα να ‘χε μαστουρώσει με χασίσι.

Στην καλύβα της Ρούμελης ονειρεύτηκε άτια να χλιμιτράνε και άρματα να βροντούν.

Τέλος, στην καλύβα τη Μωραΐτικη, λαχτάρησε και πετάχτηκε από τον ύπνο του, μούσκεμα στον ιδρώτα. Ονειρεύτηκε, λέει, χίλιους διαβόλους να τρέχουν πάνω – κάτω, με αναμμένα δαυλιά!

*

Όπως (δεν) θα έλεγε κι ο φίλος suigenerisav, με κάτι τέτοια παραμύθια ταΐστηκε η εθνική συνείδηση των Ελλήνων κι άρχισε επιτέλους να αποκτά τα νεωτερικά χαρακτηριστικά, τα προβλεπόμενα υπό της θεωρίας.

*

Repost. Είχε ανέβει 26 Ιανουαρίου 2007

Η αθλία Τριπολιτσά – τα σχόλια II

Περιεχόμενα:

Ι. Ποικίλα ποντιακά και προσφυγικά θέματα (13 σχόλια)

ΙΙ. Ο Βλάσης Αγτζίδης γράφει για το «θρήνο των Τούρκων» της Καρύστου

III. Ο Άκης Γαβριηλίδης μεταφράζει εκ της Γαλλικής κείμενο με τίτλο «χρήσεις και καταχρήσεις της μνήμης»

ΙV. Οι Εβραίοι πριν, κατά και μετά την Επανάσταση του 1821 (39 σχόλια)

V. Homunculus, άρατα μάρατα, κουκιά μαγερεμένα (10 σχόλια)

*

Το αρχικό ποστ, εδώ: http://panosz.wordpress.com/2007/04/16/akisgavriilidis-3/

Το πρώτο μέρος της επιλογής των σχολίων, εδώ: http://panosz.wordpress.com/2007/10/02/tripolitsa/

*

Η αθλία Τριπολιτσά – τα σχόλια Ι

Από τις 16 έως τις 23 Απριλίου 2007, το ποστ της καλύβας «η αθλία Τριπολιτσά» συγκέντρωσε 738 σχόλια – από αρκετές δεκάδες σχολιαστές. Έγινε έτσι πρακτικά απροσπέλαστο στους επισκέπτες, αφού αντιστοιχεί σ’ ένα βιβλίο τουλάχιστον 400 σελίδων. Σκέφτηκα να ετοιμάσω μια «σύνοψη», να κρατήσω δηλαδή τα πιο ενδιαφέροντα σχόλια (έμειναν περί τα 200) – κάτι που ίσως επιχειρήσω και για άλλα αντίστοιχα ποστ της καλύβας -αν και πρόκειται για εξαιρετικά χρονοβόρα επιχείρηση! Κράτησα και μερικά χιουμοριστικά, για να σπάει κάπως η σοβαροφάνεια. Το αποτέλεσμα, κατά τη γνώμη μου, είναι ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα, γραμμένο από τους σχολιαστές της καλύβας, σε …ρεαλιστικές διαστάσεις. Κάθε παρατήρηση / πρόταση, ευπρόσδεκτη!

Στο πρώτο μέρος (αυτό εδώ) περιέχονται τα σχόλια που αφορούν το αρχικό ποστ. Στο δεύτερο μέρος (θα αναρτηθεί προσεχώς) θα βρείτε σχόλια ταξινομημένα κατά θεματικές ενότητες.

Φυσικά, όλο το original υλικό παραμένει στη θέση του – εκεί όπου μπορείτε, αν θέλετε, να διαβάσετε και το αρχικό ποστ: http://panosz.wordpress.com/2007/04/16/akisgavriilidis-3/

*

pixie

Καλημέρα και χρόνια πολλά σε όλους και όλες.
Να προσθέσω, Πάνο, ότι η ερμηνεία Τριαρίδη-Γαβριηλίδη για τη σφαγή της Τριπολιτσάς αναιρείται κατά τη γνώμη μου και από το άρθρο του Π. Στάθη στο «Βήμα», που είχε σχολιαστεί και στην «Καλύβα», για τον χαρακτήρα των κλεφταρματολών και τους λόγους συμμετοχής τους στην επανάσταση.
Αν οι κλέφτες ήταν, όπως λέει ο Π. Στάθης, απλώς κάποιοι πλιατσικολόγοι που τα κίνητρα συμμετοχής τους στην επανάσταση πολύ λίγο είχαν να κάνουν με «εθνικά οράματα» («Ηταν συνεπώς ευεπίφοροι σε επαναστατικούς σχεδιασμούς που έδιναν

Η αθλία Τριπολιτσά

Η επιδίωξη της πολιτικής ορθότητας οδηγεί κάποιες φορές σε υιοθέτηση εξωπραγματικών υποθέσεων. Γιατί, παραδείγματος χάριν, σκάφτηκαν τα μουσουλμανικά νεκροταφεία, μετά την κατάληψη της Τριπολιτσάς, στα 1821; Ο Άκης Γαβριηλίδης δίνει την απάντηση[1], συσχετίζοντας τις φρικαλεότητες της Επανάστασης με την εξάλειψη του εβραϊκού νεκροταφείου της Θεσσαλονίκης:

Αυτό το μοναδικό φαινόμενο, λοιπόν, η εξαφάνιση των νεκρών Εβραίων από τη Θεσσαλονίκη, είχε την ίδια κρισιμότητα για τη συγκρότηση του ελληνικού έθνους-κράτους όπως και η εξαφάνιση των (μέχρι τότε) ζώντων Εβραίων, και των άμαχων Τούρκων, κατά την κατάληψη της Τριπολιτσάς το 1821. Η τελευταία εξασφάλιζε την ομοιογένεια του πληθυσμού, άρα την καθαρότητα του ελληνικού εδάφους (του εδάφους που ακριβώς με αυτή την πράξη κατέστη δυνατό να συγκροτηθεί ως ελληνικό). Φαίνεται όμως ότι αυτό δεν ήταν αρκετό: χρειαζόταν και η καθαρότητα του υπεδάφους. Αυτή την εξασφάλισε η δεύτερη κάθαρση. Και με αυτόν τον τρόπο εξασφάλισε την ομοιογένεια της μνήμης – και του μνήματος-, την ακηλίδωτη τρισχιλιετή ελληνικότητα του παρελθόντος.

Στην καλύβα πρόσφατα έγινε μεγάλη συζήτηση για τη σφαγή της Τριπολιτσάς, με αφετηρία τη σχετική εργασία του Θανάση Τριαρίδη[2]. Στο βιβλίο του ο Α.Γ. υιοθετεί την ερμηνεία του Τριαρίδη, δηλαδή την προμελετημένη και κατά γράμμα υλοποιημένη εθνοκάθαρση. Στόχος (κατά τους Τριαρίδη – Γαβριηλίδη) ήταν η «άμεση δημιουργία» μιας «εθνικώς καθαρής ελληνικής επικράτειας» – αφού αυτό «πίστευε ο Κολοκοτρώνης (και όχι μόνον αυτός) …για να αναγνωριστεί η Ελληνική Επανάσταση».

Όποιος έχει μεγάλη …υπομονή μπορεί να ανατρέξει στο κείμενο και τη συζήτηση της καλύβας, που αναφέρθηκε. Εδώ υπενθυμίζω ένα από τα πιο εύστοχα σχόλια, αυτό της pengwin_witch[3]: