andromaxi.jpg

ΙΔΡΥΜΑ «ΘΕΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ»

ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΣ ΚΗΠΟΣ

ΓΕΝΙΚΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΝ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΣΜΟΥ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ

* * *

ΠΕΡΙ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΥ ΟΝΤΟΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Εισηγητης: θειος Ισιδωρος

Τοσο κατα τον Δημοκριτο οσο και κατα τον Ηρακλειτο ο ανθρωπος αντιλαμβανεται τη φυση με τη νοηση!

Αντιθετως κατά το επικουρειο φυσιο/ψυχο/λογικο συστημα οι αισθησεις μας είναι ο αδιαψευστος μαρτυρας της αληθειας!

Τεσσερα είναι τα κριτηρια της αληθειας στη γνωσιοθεωρια του Επικουρου

Α) Οι αισθησεις

Β) Τα παθη (τα συναισθηματα και οι συγκινησεις)

Γ) Οι προληψεις (εννοιες των πραγματων που υπαρχουν ηδη αποθηκευμενες στο μυαλο)

Δ) Αι φανταστικαι επιβολαι της διαννοίας (οι εικονες που συνθετει ο νους με διορατικο τροπο)

Οι αισθησεις και ο νους συνεργαζονται για να επιτυχουν μια θεμελιωδη συμφωνια.

Οι αισθησεις δεχονται τα μυνηματα του κοσμου των φαινομενων ενώ ο νους αναλαμβανει να τους δωσει μορφη και νοημα.

Το Α και το Β κριτηριο είναι πρωτογενης αλληλεπιδραση και αποτελουν αντιστοιχια του εμβιου οντος και του περιβαλοντος υλικου κοσμου όπως αυτό τον προσλαμβανει και τον βιωνει.

Τα κριτηρια Γ και Δ αποτελουν στοιχεια δευτερης ταξης

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Α

Τα φαινομενα του υλικου κοσμου αποτυπονωνται αμεσα δια των αισθησεων!

Στο μηχανισμο της αισθητηριακης αντιληψης ο Επικουρος συμπεριλαμβανει και την ψυχη στην οποια δινει υλικη υποσταση και επαληθευτικο των αισθησεων ρολο.

Η αισθηση είναι πρωτογενης και ανεξαρτητη από τον λογο (λογικο) και συνιστα την αμεση και αδιαψευτη σχεση αναμεσα στο υποκειμανο (εμβιο ον που αντιλαμβανεται) και στο αντικειμενο (φαινομενο) που γινεται αμεσα αντιληπτο.

Η αισθηση εγγυαται την ταυτοχρονη παρουσια τους και την αρρηκτη ενοτητα υποκειμενου και αντικειμενου.

Αποτελει δηλαδη μια εστω και στιγμιαια ολοκληρωμενη, αδιαμεσολαβητη από το λογικο, σχεση αλληλεπιδρασης και συμφωνιας μεταξυ τους.

Η αισθηση, ανεξαρτητη από το λογο (λογικο), υπερεχει αυτου λογω της αμεσοτητας, της πληροτητας και αυτονομιας της εναντι του λογου ο οποιος είναι δευτερογενης

Μεσω των αισθησεων ο φυσικος κοσμος αμεσα, αδιαπραγματευτα από το λογο, καθισταται αποκαλυψιμος στο υποκειμενο (ενβιο ον).

Ολες οι γνωσεις και οι ιδεες μας οφειλονται στις αισθησεις.

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Β

Τα παθη δηλαδη οι συνγκινησεις και τα συναισθηματα που προερχονται από τις αισθησεις αποτελουν και αυτά πρωταρχικα (μη αναγωγιμα) γνωσιολογικα στοιχεια της αντιληψης της πραγματικοτητας με φυσικους ορους.

Σε αντιθεση με τον Πλατωνα κατά τον επικουρειο φιλοσοφικο συστημα ο κοσμος είναι ενας, ενιαιος και πραγματικος (φυσικος/υλικος)

Ολος αυτος ο πραγματικος κοσμος είναι αμεσα αποκαλυψιμος μεσω των αισθησεων, ενώ μεσω των συναισθηματων αποκαλυπτεται και ο μη φανερος φυσικος κοσμος (τα άδηλα).

Παθη υπαρχουν δυο, η ηδονη και ο πονος (αλγηδόν).

Η ηδονη είναι οικειο (φιλικο/συγγενικο) προς τη φυση του ανθρωπου και πρεπει να επιδιωκεται/επιλεγεται, σε αντιθεση με τον πονο που είναι ξενο και εχθρικο (αλλοτριον) και πρεπει να αποφευγεται.

Βαση των παθων βιωνεται από το εμβιο ων ο φυσικος κοσμος και καθοριζεται η θεση του σ΄αυτόν.

[επί τας αισθήσεις και τα πάθη ούτω γαρ η βεβαιοτάτη πίστις έσται]

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Γ

Προληψεις: καλως ηλθατε στον «κοσμο» του επικουρειου οντογνωσιολογικου επικοδομηματος: εδώ που γινεται της πουτανας, εδώ που ολοκληρες στρατιες ανθρωπων (φαινομενολογοι, ψυχολογοι, παπαρολογοι, παπαδες …) προσπαθουνε να βαλουνε …ταξη!

Και όμως τα πραγματα είναι τοσο απλα!

Ο Μαρξ παραφραζοντας τον Επικουρο λεει ότι «η συνειδηση παραγεται από υλη»

Ο Διογενης Λαερτιος ερμηνευει την εννοια «προληψις» ως την νοητικη συληψη καποιου πραγματος ως υπαρκτου (δοξαν ορθην) χωρις να το αντιλαμβανομαστε αμεσα (με την διαμεσολαβηση των αισθησεων): αυτό που μας εχει αποκαλυφθει μεσω των πρωτογενων γνωσιολογικων στοιχειων (αισθησεις-παθη) αποθηκευεται στο νου.

Ο νους αποθηκευει στη μνημη την γνωση του και στο ακουσμα πχ της λεξης «πουτανα»ανακαλει από την αποθηκη (μνημη) τον τυπο (μορφη) συμφωνα με τις προηγουμενες μαρτυριες τοσο των αισθησεων [οραση (κωλαρα), αφη (τρυφερη), γευση (γλυφομουνι), ακοη (σκισε με), οσφριση (μενούνος)], οσο και των παθων (ηδονη), και μεσω της νοητικης λειτουργιας ανασυνθει (δομουμε νοητικα) τον τυπο (εικονα)!

Συμφωνα με τον Αβρααμ Κοεν, «σ΄αυτή τη διακασια επι μερους αλογες αισθητηριακες εντυπωσεις και λειτουργειες συνενονωνται για να δημιουργησουν εικονα (τυπο) η οποια εχει περιελθει ξανα και ξανα στο υποκειμενο της αντιληψης (ανθρωπο), μεσω των αισθησεων ή των παθων»

Συνεπως η προληψις συνιστα συνθεση (επαγωγικος συλογισμος)!

Το …αδυνατο σημειο της προληψης είναι η σχεση εξαρτησης της τοσο απο τη μνημη οσο και απο τη γλωσσα (η οποια σε πολλες περιπτωσεις λειτουργει …όπως της καβλωσει!), οι οποιες διαμεσολαβουν κατά και για την ανακληση της εικονας από …το αρχειο!

Αν σ΄αυτά προστεθει και η διαμεσολαβηση του παραγοντα «χρονος«: τοτε …γαμησε τα!

Αντιθετα οι αισθησεις και τα παθη, ευτυχως, δεν φαινεται να΄χουν τετοια προβληματα αφου κανουνε τη δουλεια τους μονα τους (αυτονομα)!

Παρ΄ολαυτα η δουλεια της προληψης είναι να ανασυνθεσει μια ή περισοτερες χαοτικες και αποσπασματικες μαρτυριες των αισθησεων και των παθων και να συγκροτησει μια οσο το δυνατον αναλογικη εικονα ενός συνεκτικου υλικου κοσμου.

Τωρα ποσο καλα τα καταφερνει είναι …αλλου παπα ΄βαγγελιο (συνηθως τα κανει μουνι/καπελο!).

Είναι χαρακτηριστικη η διαπιστωση του Μ. Προυστ ότι συνηθως, ένα γεγονος που δυο (ή περισοτεροι) ανθρωποι το εχουν βιωσει από κοινου και ταυτοχρονα, εκ των υστερων το περιγραφουν με διαφορετικο τροπο!

Ακομα πιο χαρακτηριστικη είναι η διαπιστωση του παπου μου όταν, σε ευλογες αποριες μου σχετικες με ανθρωπινες αντιληψεις και συμπεριφορες, αποφαινετο με τη διατυπωση: «Δωδεκα αποστολοι, ο καθενας το χαβά του»!!!

(Ηταν ο ιδιος που σε ότι αφορουσε τα αλλοτρια (εχθρικα στον ανθρωπο) παθη, διακυρισε : «η γυναικα να σου γαμιεται δεν πειραζει, ο παπους να μη σου γαμιεται», ενώ σχετικα με τις καταστηματικες και κατά κινησιν ηδονες, οτι: «Και η ψωλη στο μουνι και η ψυχη στον παραδεισο, και τα δυο δεν γινονται. Ή το ένα ή το αλλο»!)

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Δ

«αι φανταστικαι επιβολαι της διαννοίας» ή γαϊδάροι που μαλωνανε σε ξενον αχυρωνα!

Εδώ κι αν γινεται το …»Ειπες το΄να ειπες τα΄άλλο, κατσε κατω να στη βαλω»: το κριτηριο αυτό εχει …»χαθει στη μεταφραση» των μεταγενεστερων επικουρείων ζηλωτων.

Θεωρειται ότι αφορα την εγρηγορση η οποια επιβαλεται από το νου στις αισθησεις προκειμενου αυτές να μπορουν ν΄αντιλαμβανονται λεπτες εννοιες, λεπτα (ειδωλα) τα οποια δεν μπορουν να αντιληφθουν όταν είναι χαλαρες και μες΄τη μουργιέλα.

Προκειται για την «ενορατικη» συληψη εννοιων μεσω της νοητικης προσηλωσης.

Σ΄αυτη τη διαδικασια δεν υπαρχει …το δικαιωμα στην τεμπελια ουτε για τις αισθησεις ουτε για τη νοηση.

Τα παντα ευρισκονται σε επιφυλακη!

Μπροστα στις «φανταστικαι επιβολαι της διαννοίας» οι προληψεις μοιαζουν με …σταθερες εννοιες αφου αυτες («αι φανταστικαι επιβολαι της διαννοίας») μπορουν να αυτονομηθουν και να αποχτησουν δικη τους υποσταση, γραφοντας τις αισθησεις, τα παθη και τις προληψεις, οι οποιες τις δημιουργησαν, στ΄αρχιδια τους!

Αι «φανταστικαι επιβολαι της διαννοίας» μπορουν ν΄αποτελεσουν εναν ξεχωριστο αυτονομο και ανεξαρτητο κοσμο.

Γιαυτο και συμφωνα με το Επικουρο οφειλουμε να τις αντιμετωπιζουμε ως υποθεσεις που αφορουν μεν την πραγματικοτητα αλλα πρεπει να τις ελεγχουμε με τον εμπειρικο τροπο που εγγυονται οι αισθησεις και τα παθη, και να τις επαληθευουμε πιστοποιοντας τις με την επιστημονικη σκεψη και, αμα λαχει, να τις ανασκεαζουμε κιολας να πουμε, γιατι μπορει και ναναι αποκλειστικα προϊοντα της …διανοιας!

Εν κατακλειδι: στον κοσμο της αισθησιαρχιας για το αντιλαμβανομενο/αισθανομενο υποκειμενο (όν) «αι προληψεις» και «αι φανταστικαι επιβολαι της διανοιας» είναι ικανες και αναγκαιες (χρησιμες) να …ξυνουνε τ΄αρχιδια των Αισθησεων και των Παθων!

ΕΠΙΜΥΘΙΟΝ

Καμια δουλεια δεν ειναι ντροπη (ολες εχουν τη χρησιμοτητα τους)!

Advertisements