Η Εκτελεστική Γραμματεία των Οικολόγων – Πράσινων εξέδωσε την αναμενόμενη από καιρό ανακοίνωση με τις θέσεις του κόμματος για το θέμα του ονόματος της Μακεδονίας. Ολόκληρο το κείμενο έχει ως εξής:

ΥΠΟΤΙΜΟΥΝ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΚΑΙ ΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΜΑΣ

Δεκαπέντε χρόνια μετά τα συλλαλητήρια, τα μποϋκοτάζ και τις συσκέψεις των πολιτικών αρχηγών, είναι πια φανερό πόση ζημιά έχει κάνει στη χώρα η σταυροφορία για το όνομα της πρώην Γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας:

  • Διεθνώς η Ελλάδα εμφανίζεται ως χώρα που δεν μπορεί να πείσει κανέναν. Πάνω από 120 χώρες, η απόλυτη πλειοψηφία των κρατών-μελών του ΟΗΕ (192 μέλη), αναγνωρίζουν τη γειτονική χώρα με το συνταγματικό της όνομα, ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας», η διεθνής κοινή γνώμη την ξέρει αποκλειστικά ως «Macedonia», όλο και συχνότερα αναφέρεται η ελληνική Μακεδονία ως Βόρεια Ελλάδα.
  • Σπαταλήθηκαν οι σημαντικότερες ευκαιρίες για ένα «συμβατικό» όνομα, αποκλείστηκε μια απευθείας διακριτή συνεννόηση για το όνομα όσο οι γείτονες χρειάζονταν τη στήριξη της Ελλάδας και το όνομα ήταν ακόμη ρευστό, απορρίφθηκε η ευρωπαϊκή διαμεσολάβηση και το Πακέτο Πινέιρο με την πρόταση για «Νέα Μακεδονία».
  • Διαμορφώθηκε μια κοινή γνώμη χωρίς ενημέρωση και μια πολιτική ηγεσία ανίκανη να πει στους πολίτες την αλήθεια για τα βασικά δεδομένα του ζητήματος, τα πραγματικά συμφέροντα της χώρας και τις δυνατότητες να επηρεάσουμε τις εξελίξεις.
  • Αφέθηκε η ελληνική Μακεδονία χωρίς την πολιτική οντότητα και αυτοδιοίκηση που έχει κάθε περιφέρεια σε όλη την Ευρώπη, εγκαταλειμμένη σε μια αργή αλλά σταθερή περιθωριοποίηση, με οικολογική υποβάθμιση, υψηλή ανεργία και μαζική διαρροή θέσεων εργασίας.

Τώρα πλέον, κύρια στρατηγική της ελληνικής πολιτικής είναι να περιμένει τα πάντα από τις Η.Π.Α., χώρα που ήδη αναγνωρίζει τους γείτονες ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας», με την ελπίδα ότι τώρα θα τους πιέσει για υποχωρήσεις στο θέμα του ονόματος.

Φαίνεται λοιπόν ότι πάλι κάποιοι υποτιμούν τη νοημοσύνη μας, αφήνοντας αναπάντητα μια σειρά ερωτήματα:
· Ακόμα και μια ενδεχόμενη ελληνική επιτυχία στο θέμα του ονόματος, τι διάρκεια θα μπορούσε να έχει αν στηρίζεται μόνο σε πιέσεις και όχι σε ουσιαστική συνεννόηση των δύο χωρών;
· Με τι τρόπο θα μάθουμε αν προσφέρονται από την κυβέρνηση υπόγεια ανταλλάγματα, από τους εξοπλισμούς μέχρι τη «διευκόλυνση» της εισβολής των μεταλλαγμένων, σε θέματα δηλ. που οι ΗΠΑ έχουν ζωτικά συμφέροντα;
· Υπάρχει εναλλακτική στρατηγική για τη (σφόδρα πιθανή) περίπτωση να μην υπάρξει υποχώρηση της άλλης πλευράς στο θέμα του ονόματος;
· Μπορεί η ασφάλεια στα Βαλκάνια να εκφράζεται πια με στρατιωτικούς όρους και με μηχανισμούς όπως το ΝΑΤΟ;
· Γιατί αποκρύπτεται από την κοινή γνώμη ότι, βάσει της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995, η Ελλάδα δεν μπορεί να προβάλλει βέτο σε διεθνείς οργανισμούς, αν η γειτονική χώρα ζητήσει να γίνει δεκτή;

Όταν η περιβαλλοντική υποβάθμιση -από την ποιότητα και τη διαχείριση των νερών του Αξιού ποταμού μέχρι την κλιματική αλλαγή- επιβάλλει την κατά προτεραιότητα συνεργασία με τους γείτονες, αποτελεί επικίνδυνη πολυτέλεια να σκεφτόμαστε και εμείς και οι γείτονες με όρους του παρελθόντος. Κανένα ηθικό δικαίωμα δεν έχουν, άλλωστε, να επικαλούνται την Ελλάδα και τη ελληνική Μακεδονία όσοι υπονομεύουν καθημερινά τη βιωσιμότητα και τις προοπτικές της χώρας μας.

Για μας είναι δεδομένο ότι η ευρύτερη Μακεδονία έχει πολυεθνική ιστορία αιώνων και καμιά εθνότητα ή χώρα δεν είναι «πιο Μακεδόνες» από τις υπόλοιπες. Παράλληλα, όμως, κάθε χώρα και κάθε περιφέρεια έχει η ίδια τον τελικό λόγο για το όνομά της. Όπου δύο κοινωνίες αυτοπροσδιορίζονται με το ίδιο όνομα, αποτελεί βασική χειρονομία καλής θέλησης να εξειδικεύσει κάθε πλευρά το δικό της αυτοπροσδιορισμό, λαμβάνοντας υπόψη την αντίστοιχη επιλογή της άλλης. Τέτοια ζητήματα, όμως, δε μπορούν να μετατρέπονται σε διπλωματική σύρραξη ούτε σε ζήτημα γοήτρου ή ταπείνωσης ολόκληρων κοινωνιών.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι καταδικάζουν τον εθνικισμό και τον αλυτρωτισμό από όπου κι αν προέρχεται. Η επιστροφή σε εθνοκεντρικές λογικές δεν αποτελεί ουσιαστική απάντηση στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση αλλά δημιουργεί πρώτα από όλα πρόβλημα στις χώρες που την καλλιεργούν. Η ανοικτή κοινωνία που προωθούν, συνδέεται άρρηκτα με το σεβασμό και στις ιδιαίτερες ταυτότητες όλων. Γι’ αυτό πιστεύουν σε μια ανοικτή και πολυπολιτισμική κοινωνία και στο δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού. Και βέβαια, η ευρωπαϊκή, οικολογική, δημοκρατική, ειρηνική προοπτική των Βαλκανίων και η οικοδόμηση της άλλης Ευρώπης που οραματιζόμαστε, δεν περνάει μέσα από την ενίσχυση αλλά τη διάλυση του ΝΑΤΟ.

Την ώρα που ο εθνικισμός ανοίγει χαρακώματα ανασφάλειας και μισαλλοδοξίας, οι Οικολόγοι Πράσινοι αγωνίζονται για έναν κόσμο με σταθερά αλλά ανοικτά σύνορα, πολυμερή συνεργασία, αποκεντρωμένη οικονομία, με κέντρο την τοπική και περιφερειακή κλίμακα, με ισχυρούς δεσμούς αλληλεγγύης, ισχυρή προστασία των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος.

Στο πλαίσιο αυτό, ειδική σημασία έχουν στόχοι όπως η διασυνοριακή συνεργασία για τη ρύπανση των ποταμών, το κλείσιμο των πυρηνικών εργοστασίων, η απόκρουση των μεταλλαγμένων, η προώθηση της βιολογικής γεωργίας και της ήπιας ενέργειας, η ανάπτυξη των σιδηροδρομικών μεταφορών, η βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων και των ευαίσθητων οικοσυστημάτων, η βελτίωση των όρων ζωής των παραμεθόριων πληθυσμών.

*

Πηγή: http://ecology-salonika.org/lib/?p=1268

*

Η ανακοίνωση αυτή, κατά τη γνώμη μου, είναι απογοητευτική. Γιατί, ενώ περιέχει και εκτιμήσεις με τις οποίες συμφωνώ, ταυτόχρονα:

1. Αναλίσκεται σε μια επιλεκτική ιστορική αναδρομή, καταδεικνύοντας τα λάθη στα οποία οδήγησε την ελληνική εξωτερική πολιτική ο εγχώριος εθνικισμός, υποδεικνύοντας έμμεσα τη θέση ότι αυτός είναι ο μόνος αίτιος για το σημερινό «αδιέξοδο». Αφήνεται να εννοηθεί ότι εθνικισμός λίγο βορειότερα της Θεσσαλονίκης δεν υφίσταται – και αν υπάρχει δεν επηρεάζει καθόλου την επίσημη θέση της FYROM..

2. Ενώ επισημαίνει σωστά το πρόβλημα ( Όπου δύο κοινωνίες αυτοπροσδιορίζονται με το ίδιο όνομα, αποτελεί βασική χειρονομία καλής θέλησης να εξειδικεύσει κάθε πλευρά το δικό της αυτοπροσδιορισμό, λαμβάνοντας υπόψη την αντίστοιχη επιλογή της άλλης) στην αμέσως επόμενη φράση «αθωώνει» τη διαχρονική πολιτική των Σκοπίων και, ταυτόχρονα, καταδικάζει τη σημερινή πολιτική της Αθήνας: Τέτοια ζητήματα, όμως, δε μπορούν να μετατρέπονται σε διπλωματική σύρραξη ούτε σε ζήτημα γοήτρου ή ταπείνωσης ολόκληρων κοινωνιών. Αυτό (μεταφραζόμενο) σημαίνει: αφού επιμένουν και επειδή δεν υποχωρούν με τίποτα, ας ονομαστούν όπως επιθυμούν. Έστω και αν «ταπεινωθεί» η ελληνική κοινωνία της Μακεδονίας!

3. Η ανακοίνωση διατρέχεται από έναν ακατανόητο «φόβο» ότι έτσι κι αλλιώς η υπόθεση του ονόματος είναι χαμένη για την ελληνική πλευρά και δεν έχει νόημα η περαιτέρω επιμονή στο θέμα, άσε που πάμε φυρί φυρί να παραβιάσουμε (ως χώρα) την ενδιάμεση συμφωνία (οπότε μας περιμένουν ανείπωτες …καταστροφές). Η λογική αυτή με βρίσκει εντελώς αντίθετο, γιατί το μόνο που πετυχαίνει είναι η ενθάρρυνση του εθνικισμού (και της αδιαλλαξίας) της κυρίαρχης εθνικής ομάδας της FYROM. Επιπλέον γιατί υποτιμά τις ελληνικές δυνατότητες, ξεχνώντας ότι οι δυο χώρες έχουν εντελώς διαφορετική βαρύτητα στις διεθνείς σχέσεις.

4. Η ανακοίνωση επισημαίνει ότι η ελληνική Μακεδονία «αφέθηκε» από το ελληνικό κράτος «χωρίς πολιτική οντότητα και αυτοδιοίκηση». Αυτό είναι μια πολύ σωστή διαπίστωση, μόνο που δεν ισχύει αποκλειστικά για τη Μακεδονία, αλλά αφορά όλες τις περιφέρειες της χώρας. Η επιλεκτική αναφορά όχι μόνο δεν βοηθά στην ανάδειξη του πραγματικού προβλήματος (αυτοδιοίκηση – αποκέντρωση για όλες τις ελληνικές περιφέρειες) αλλά το συσκοτίζει.

5. Ο συνυπολογισμός των περιβαλλοντικών προβλημάτων στις παραμέτρους οπουδήποτε θέματος, (πρέπει να) είναι αυτονόητος για ένα οικολογικό κόμμα. Ωστόσο παραμένει ακατανόητο σε τι ακριβώς βοηθά το περιβάλλον της Νότιας Βαλκανικής η (εμμέσως πλην σαφώς) προτεινόμενη υποχώρηση της ελληνικής πλευράς στο θέμα του ονόματος της FYROM.

6. Είναι πολλά ακόμα τα σημεία της ανακοίνωσης που με βρίσκουν αντίθετο. Για παράδειγμα, η «καταγγελία» ότι πιθανή «επιτυχία της Ελλάδας μπορεί αν σημαίνει ότι αυτή «έδωσε ανταλλάγματα» σε άλλα θέματα. Ή η επίκληση του πολιτικού στόχου «να διαλυθεί το ΝΑΤΟ» ακριβώς τη στιγμή που η συμμετοχή της χώρας μας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, οργανισμούς στους οποίους επιθυμεί να εισέλθει η FYROM, είναι το μοναδικό όπλο που διαθέτει η χώρα μας, ώστε να μην «υποστεί ταπείνωση ολόκληρη η κοινωνία της ελληνικής Μακεδονίας…».

7. Πέρα από τα επιμέρους σημεία, η ανακοίνωση χαρακτηρίζεται από ασάφεια, αναφορές σε άσχετα θέματα, αμφίσημες εκφράσεις. Ακριβώς αυτά, δηλαδή, που θα πρέπει να αποφεύγονται επιμελώς, αν θέλουμε οι ανακοινώσεις των Οικολόγων – Πράσινων να δημιουργούν θέματα στην ελληνική κοινωνία και την πολιτική σκηνή – και όχι στο εσωτερικό του οικολογικού χώρου. Γιατί, έχοντας συζητήσει προσωπικά ή στο διαδίκτυο με αρκετά μέλη, φίλους και ψηφοφόρους των Ο-Π, διαισθάνομαι ότι η ανακοίνωση αυτή δεν εκφράζει την πλειοψηφία όσων υποστηρίζουν το κόμμα και τον χώρο της πολιτικής οικολογίας. Εκτιμώ ότι η ανακοίνωση αυτή θα προκαλέσει πολιτική ζημιά στο κόμμα των Οικολόγων – Πράσινων. Και είναι κρίμα, γιατί πρόκειται για ένα θέμα στο οποίο όλοι θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε, καταδικάζοντας με σαφήνεια και χωρίς υπεκφυγές και μισόλογα τις πολιτικές πρακτικές του εθνικισμού απ’ όπου κι αν προέρχονται. Επισημαίνοντας, δηλαδή, ότι η απαίτηση της κυρίαρχης εθνότητας στη FYROM για μονοπώληση του ονόματος της Μακεδονίας είναι η έκφραση μια εξαιρετικά ακραίας εθνικιστικής πολιτικής, η οποία δε μπορεί να γίνει αποδεκτή.

*

Περιμένοντας τη θέση της Εκτελεστικής Γραμματείας για το θέμα, ανέβασα στην καλύβα τρία σχετικά ποστ, στα οποία έγινε εκτεταμένη συζήτηση. Ο κύριος στόχος μου, δηλαδή να αποτρέψω μια θέση των Ο-Π για το όνομα της FYROM, όπως αυτή που προκύπτει από την ανακοίνωση, απέτυχε πλήρως. Αποτέλεσμα δεν είχαν επίσης οι συζητήσεις με μέλη της Εκτελεστικής Γραμματείας για το θέμα. Ωστόσο, η ζωή συνεχίζεται – και είναι καλό να καταγραφεί δημόσια ότι τουλάχιστον ένα μέλος των Ο-Π δεν συμφωνεί με τις θέσεις που προκύπτουν από την ανακοίνωση της Εκτελεστικής Γραμματείας! Όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να ανατρέξει στις ακόλουθες συζητήσεις:

https://panosz.wordpress.com/2007/10/23/macedonia/ (Μακεδονία ξακουστή…)

https://panosz.wordpress.com/2007/10/29/macedonia-2/ (Οι Οικολόγοι- Πράσινοι και το όνομα της Μακεδονίας)

https://panosz.wordpress.com/2007/10/29/fyrom/ (Στρατηγική των παράλογων ηττημένων το βέτο)