1.jpg

Κυριακήν τινα Απριλίου, καθ’ ήν ώραν ο υψούμενος ήλιος απερρόφα την δρόσον εκ των φύλλων των δένδρων και αι χελιδόνες επέτων από στέγης εις στέγην κομίζουσαι τροφήν εις τους ψελλίζοντας νεοσούς των, οίτινες ιστάμενοι εν ταις παρυφές των φωλεών ήνοιγον τα στόματα και εδείκνυον τας ερυθράς κλειτορίδας των φαρύγγων των, οι μοναχοί, φέροντες τα κουκούλια μέχρι των οφθαλμών καταβιβασμένα, εξήρχοντο βραδέως εκ του μεγάλου ναού της εν Πάτμω ιεράς Μονής του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου.

(Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Οι έμποροι των εθνών, 1882)

*

Θα μας τρελάνει ο κυρ- Αλέξανδρος! Γιατί χρησιμοποίησε αυτή τη λέξη;

Η λέξη «κλειτορίδα» φαίνεται ότι προέρχεται από το αρχαίο κλίνω (εξ ου και το αρκαδικό τοπωνύμιο Κλείτωρ) και το ρηματικό του παράγωγο κλει-τός «πλευρικός, πλαγιαστός, πλαγιασμένος», οπότε η λ. κλειτορίς θα σήμαινε (λέει ο Μπαμπινιώτης) «μικρό ύψωμα, εξόγκωμα» – ενώ δε μπορεί να αποκλειστεί και η σύνδεση με το ρήμα κλείω.

Καταρχήν αποκλείεται να εννοεί ο Παπαδιαμάντης «μικρό εξόγκωμα» – τέτοιο πράγμα δεν υφίσταται.

5.jpg

Επίσης, είναι μάλλον απίθανο να σημαίνει ως «κλειτορίδα» τη «γλώσσα» των χελιδονιών, αυτή που φαίνεται στις φωτογραφίες.

6.jpg

-

7.jpg

Το πιθανότερο είναι πως, ακολουθώντας την αρχική σημασία της λέξης, τη χρησιμοποιεί με την έννοια του «πλευρικού», «πλαγιαστού» κλπ. Σκανδαλίζει όμως, άθελά του, τον αναγνώστη – ο οποίος πρέπει να κάνει μια μικρή γλωσσική και ορνιθολογική έρευνα, μπας και καταλάβει πως παρεισέφρυσε η «κλειτορίδα» και μάλιστα «ερυθρά» στο παπαδιαμάντειο γραφτό!

Αν κάποιος ρέκτης έχει άλλη ερμηνεία για την «ερυθρά κλειτορίδα» των χελιδονιών, ας μας την πει!

*

Το παρόν αφιερώνεται σε όσους θα διαβάσουν προσεχώς τους «Εμπόρους των Εθνών» – για να μη φρικάρουν! Παρεμπιπτόντως, ιδού ένα άλλο «κλειτοριδικόν» ποστ, που ανέβασε προ καιρού η κουρούνα: http://kourouna.blogspot.com/2007/02/blog-post_21.html

About these ads