Του Μιχάλη Μιχελή

H Ρωσία στις φλόγες. Η Μόσχα πνίγεται στην αιθαλομίχλη. Τα πυρηνικά της κέντρα, σε κίνδυνο. Χιλιάδες τα θύματα της πύρινης θεομηνίας.

Αύγουστος 2010. Η αγωνία ενός λαού, ν’ αποφύγει την καταστροφή, από την θερμοπληξία και την αλλαγή των κλιματολογικών συνθηκών.

Όλα αυτά, επισκιάζουν μια άλλη μεγάλη πληγή, της ρωσικής μνήμης.

12 Αυγούστου 2000. Ανοικτά από τις βόρειες νορβηγικές ακτές, στη θάλασσα του Μπάρεντς, στα 110 μ. βάθος, ανατινάζεται το πυρηνικό υποβρύχιο « Κούρσκ», στέλνοντας  στο θάνατο, τα 118 μέλη του πληρώματος.

Το περιστατικό κοινοποιήθηκε, από σήμα αμερικανικού υποβρυχίου, που παρακολουθούσε γυμνάσια του ρωσικού στόλου.

Οι Ρώσοι αναγκάστηκαν, να παραδεχτούν το τραγικό περιστατικό. Οι πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες, συγκλόνισαν την ρωσική κοινή γνώμη. Οι συγγενείς ζητούσαν ( και ζητούν ακόμα), εξηγήσεις και δικαιοσύνη. Ο Πούτιν υποσχέθηκε, αλλά αθέτησε το λόγο του. Είχε μιλήσει τότε για κάθαρση και σκάνδαλο. Για αλλαγή στην νοσυρή νοοτροπία της σιωπής, που είχε γίνει σύμβολο του σοβιετικού κατεστημένου.

Τα γεγονότα που επακολούθησαν, συγκίνησαν την παγκόσμια κοινότητα.

Ένα χρόνο αργότερα, μια ολλανδική εταιρεία, ανέλαβε την ανέλκυση του σκάφους. Το κουφάρι του «Κούρσκ», μεταφέρθηκε στο λιμάνι του Μουρμάνσκ. Οι δύο πυρηνικοί αντιδραστήρες, που από σύμπτωση δεν έπαθαν ζημιά, αποκολλήθηκαν από το σκάφος και τοποθετήθηκαν στην προβλήτα, για ν’ αποσυναρμολογηθούν. Σήμερα παραμένουν εκεί, μαζί με άλλους ακόμη 50 πυρηνικούς αντιδραστήρες πολεμικών σκαφών!

Επιτέλους,  μετά από πάμπολλες πιέσεις, μπήκε διεθνής διακανονισμός, για την εξέταση των πυρηνικών αποβλήτων, που πετάγονταν ανεξέλεγκτα στο λεγόμενο βόρειο-δυτικό πέρασμα, στη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Εκεί, από το Αρχαγκέλσκ ( Αρχάγγελο), μέχρι τη Τσουκότκα (στο Βερίγγειο πορθμό), βυθίστηκαν πάμπολλα πυρηνικά πλοία, άχρηστα στη ναυτική δύναμη της Σοβιετικής Ένωσης και πυρηνικά απόβλητα από πυραύλους, μέχρι άλλα στρατιωτικά είδη, του ατομικού οπλοστασίου. Σημειωτέον, το πρώτο πυρηνικό υποβρύχιο «Λένιν», είναι βυθισμένο λίγο έξω από το νησί της Νέας Γης ( Νόβα Ζεμλιά).

Στο Μουρμάνσκ. πυρηνικοί αντιδραστήρες πλοίων που έχουν αποσυρθεί, έχουν τοποθετηθεί σε ειδικές τσιμεντένιες σαρκοφάγους, που χρηματοδότησε η γερμανική κυβέρνηση με 150 εκατ. ευρώ. Όμως ο αριθμός αυτών των αντιδραστήρων, που παραμένουν ακάλυπτοι, είναι μεγάλος (50) και δεν είναι δυνατόν να συμπεριληφθούν όλοι, χωρίς τη συνεργασία του ρωσικού κράτους. Προς το παρόν, όλα αντιμετωπίζονται επιπόλαια. Για να τύχει διεθνούς χρηματοδότησης, η ρωσική κυβέρνηση, δέχτηκε τον έλεγχο των πυρηνικών ναυαγίων, στην βόρεια αυτή θάλασσα, που τη θεωρεί δικό της πέρασμα.

Τον περασμένο Μάιο, βυθίστηκε σε ναυάγιο που έγινε κοντά στο λιμάνι του Αλεξαντρόφσκ, πλοίο που μετέφερε πυρηνικά απόβλητα. Η είδηση αποσιωπήθηκε και από τη Νορβηγία, γιατί μεταξύ των  δύο όμορων καρτών, υπάρχει κοινό μορατόριο παρασιώπησης, για στρατιωτικές υποθέσεις. Η είδηση βγήκε στην επιφάνεια μετά από την παρεμβολή ενός Ρώσου blogger. Ας σημειωθεί, ότι η Ρωσία κατασκεύασε ένα τεράστιο εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας, στην παγωμένη μεθόριο με τη Νορβηγία, που θα λειτουργήσει το 2012. (Υποσχέθηκε δε να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια στη Νορβηγία, γι’ αυτό και δεν υπήρξαν αντιδράσεις, εκ μέρους του γειτονικού κράτους).

Το εμπορικό ενδιαφέρον, γι’ αυτή την θαλάσσια ζώνη είναι τεράστιο. Οι επενδύσεις έχουν ξεπεράσει τα 5 δις ευρώ. Όπως σημειώνει η νορβηγική εφημερίδα «Dagens Næringsliv», στη θάλασσα του Μπάρεντς, έχουν γίνει 83 γεωτρήσεις για πετρέλαιο και φυσικό αέριο από πολυεθνικές εταιρείες, μόλις 80 χιλ από τις νορβηγικές ακτές.

Μιχάλης Μιχελής

Advertisements