…O Milanovic ισχυρίζεται ότι το κύριο γνώρισμα της οικονομικής ιστορίας  των 150 τελευταίων ετών, είναι ο θρίαμβος του προλεταριάτου του βιομηχανικού κόσμου. Η αρχή έγινε το έτος 1848, όταν η Ευρώπη εφλέγετο από τον επαναστατικό πυρετό,  και η εκβιομηχάνιση είχε αρχίσει να παίρνει τα πάνω της, ο δε Κάρολος Μάρξ και ο Φριντριχ Έγκελς εξέδωσαν τα Κομμουνιστικό Μανιφέστο. 

Chrystia Freeland

1η Δεκεμβρίου 2011

Routers

Ο κεντρικός ισχυρισμός του μανιφέστου αυτού, αναφέρει ο Milanovic, ήταν ότι οι καπιταλιστές ( και η συμμαχική τους τάξη των γαιοκτημόνων) εκμεταλλεύονταν τους εργάτες,  και ότι οι εργάτες  όλου του κόσμου καταπιέζονταν στον ίδιο βαθμό και με τον ίδιο τρόπο.

 

Αυτό αποδεικνύει ότι ο Μαρξ και ο Εγκελς δεν ήταν τόσο καλοί οικονομικοί ρεπόρτερς. Εξετάζοντας τα κείμενα της οικονομικής ιστορίας, ο Milanovic ανακαλύπτει ότι ανάμεσα στα έτη 1800 και 1849, το μεροκάματο ενός ανειδίκευτου εργάτη στην Ινδία, ήτοι σε μια από τις πιο φτωχές χώρες του καιρού της, ήτο ισοδύναμη με το 30%  του μεροκάματου ενός εργάτη της Αγγλίας – μας από τους τις πιο πλούσιες χώρες του πλανήτη. Εδώ μπορούμε να παραθέσουμε και κάποια άλλα στοιχεία: Τα πραγματικά ημερομίσθια του 1820  στις Κάτω Χώρες ήταν μόνο κατά  70%  υψηλότερα από εκείνα  που ελάμβαναν οι εργάτες στην κοιλάδα του ποταμού Γιαντσέ της Κίνας.

 

Αλλά ο Μαρξ και ο Έγκελς δεν ευτύχησαν το ίδιο καλά και ως οικονομικοί μετεωρολόγοι. Προέβλεψαν ότι η θέση του παγκόσμιου προλεταριάτου θα επιδεινώνονταν και θα εδημιουργείτο μια διεθνής – και μια κατά τον ίδιο τρόπο υφιστάμενη την εκμετάλλευση – εργατική τάξη.

Πράγματι, ο  Milanovic αποδεικνύει ότι κατά τον ακολουθείσαντα ενάμιση αιώνα, ο βιομηχανικός καπιταλισμός πλούτισε πάρα πολύ την εργατική τάξη στις χώρες όπου ήκμασε ο ίδιος – και διεύρυνε το χάσμα ανάμεσα σε αυτούς και στους εργάτες των υπολοίπων  χωρών του πλανήτη,  όπου δεν είχε ακόμη λειτουργήσει ο ίδιος συστηματικά.

Ένας τρόπος για να καταλάβουμε το τι πραγματικά έχει συμβεί, αναφέρει ο Milanovic, είναι να καταμετρήσουμε την παγκόσμια ανισότητα,  όπως αυτή διατυπώθηκε σε ένα κείμενο του 2002  από τους François Bourguignon και Christian Morrisson. Αυτοί οι επιστήμονες υπολόγισαν τον παγκόσμιο δείκτη  Ανισότητας Gini, στο νούμερο 53 για το έτος 1850, με σχεδόν το ήμιση του ποσού αυτού να οφείλεται στην χώρα  – ή  στην ανισότητα ανάμεσα στις χώρες- και το υπόλοιπο ήμιση στην εργατική τάξη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Milanovic, ο παγκόσμιος δείκτης Gini  είχε  ανέλθει στο 65,4, μέχρι το έτος 2005. Ωστόσο, η εντυπωσιακή  αλλαγή που έχει επέλθει βρίσκεται στην σύνθεσή του – γιατί το 85% του ποσού αυτού οφείλεται στην χώρα και μόλις το 15% οφείλεται στην ίδια την τάξη.

 

Τα συγκρίσιμα ημερομίσθια ανάμεσα στους εργάτες των χωρών του αναπτυσσόμενου  και ανεπτυγμένου κόσμου είναι ένας άλλος τρόπος που μας καταδεικνύει το χάσμα αυτό. Ο  Milanovic χρησιμοποιεί τους πίνακες που υπάρχουν στην έκθεση για τις παγκόσμιες τιμές και αποδοχές του 2009, που συντάχθηκαν από τη Σουηδική Τράπεζα UBS.  Αυτοί έδειξαν ότι το πραγματικό – ύστερα από τη φορολόγηση -ημερομίσθιο ενός οικοδόμου της Νέας Υόρκης ήταν $16,60 ανά ώρα, την ίδια ώρα που στο Πεκίνο ήταν 80 cents, στο Ναϊρόμπι 60 cents και στο Ν. Δελχί 50 cents: Πρόκειται για μια διαφορά που είναι απείρως μεγαλύτερη από εκείνη του 19ου αιώνα.

 

Είναι ενδιαφέρον, ότι την ίδια στιγμή που οι ανειδίκευτοι εργάτες είναι οι μόνοι για τους οποίος παραπονούμεθα ότι έχουν τις πιο άθλιες συμβάσεις εργασίας, η διαφορά στο μισθό ενός Νεοϋρκέζου μηχανικού και ενός συναδέλφου του στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι ακόμη πιο μικρή: Οι μηχανικοί κερδίζουν $26,50 την ώρα στη Ν. Υόρκη, $5,80 στο Πεκίνο, $4 στο Ναϊρόμπι και $2,90 στο Ν. Δελχί.

 

Ο Milanovic βγάζει δύο σοβαρά συμπεράσματα από τα παραπάνω στοιχεία. Το πρώτο είναι ότι κατά τον περασμένο ενάμιση αιώνα, ‘ το φάντασμα του Κομμουνισμού’ στο Δυτικό Κόσμο ‘ εξορκίστηκε’, επειδή ο βιομηχανικός καπιταλισμός προσέφερε τόσο καλές θέσεις εργασίας, οι οποίες προσέδωσαν πλούτο πρώτα και κύρια στο προλεταριάτο. Το δεύτερο συμπέρασμα που βγάζει είναι ότι το μέγα σχίσμα που κυριαρχεί στον κόσμο σήμερα δεν είναι ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις μέσα στις ίδιες τις χώρες, αλλά ανάμεσα στην πλούσια Δύση και στον φτωχό κόσμο των αναπτυσσόμενων χωρών. Ως αποτέλεσμα, προβλέπει, ΄ότι θα αυξηθεί η πίεση από μεγάλα μεταναστευτικά κύματα, επειδή  οι άνθρωποι αυτοί βλέπουν ότι μπορούν να αυξήσουν το εισόδημά τους πολλαπλά, αν απλά, μεταναστεύσουν’…

(απόσπασμα εκ του άρθρου)

Μετάφραση, Μαστοράκης Γιάννης