Του Πετεφρή

http://petefris.blogspot.com/2012/01/blog-post.html
Η Ελλάδα, ελευθερώνοντας το Αγιον Ορος το 1912, βρίσκουν τους πολυάριθμους Ρώσους μοναχούς σε αναστάτωση.Είναι χωρισμένοι σε «Ονοματολατρες» (Imiaslavtsy) και “Ονοματοδιώκτες”(Imiabortsy). H ελληνική επiκράτηση στο Αιγαίο τους ενοχλεί. Μισού αιώνος αγώνες, διπλωματικές και στρατηγικές κινήσεις πάνε στράφι. Αγωνίστηκαν να γεμίσουν τον Αθωνα πεπαιδευμένους, αφοσιωμένους καλογερους, ξόδεψαν τεράστια ποσά σε χρήματα, υπηρεσίες και εξοπλισμό (ακόμη και ειδική ταχυδρομική υπηρεσία διέθεταν στον Αθω από το 1910) και τώρα, ένα βιβλίο με τίτλο Na Gorakh Kavkaza (“εκ του Όρους Καυκάσου») που έγραψε ένας μεγαλόσχημος μοναχός που έζησε ως στάρετς στα βουνά, δημιούργησε μέγα σχίσμα στην Ρώσικη Εκκλησία.

Ονοματολάτρες;
Ο συγγραφέας του βιβλίου Ιλαρίων υποστήριζε απλά, αυτό που περιείχε τόσο ο πλατωνισμός, όσο και η Καμπάλα, ακόμη και επιστημολογικές θεωρίες συνδεδεμένες με τα μαθηματικά:
Ο Θεός είναι το όνομά του.
Η θεωρία δεν ήταν πρωτοφανής,αλλά αγρίεψε, και άρχισαν συζητήσει και εντάσεις στην Ρώσικη Ιερά σύνοδο.Ο επιφανέστερος ονοματολάτρης ήταν ένας ευγενής,Ουσάρος, ο Αλέξανδρος Μπουλάτοβιτς ,αργότερα μοναχός Αντώνιος,που έζησε ένα διάστημα στην Αιθιοπία, βοηθώντας τους εντόπιους εναντίον των Ιταλών και νωρίς έγινε καλογερος και ήρθε στο Ρωσικό.

Η διαμάχη
Οι Ρώσοι δεν άλλαξαν το αίτημά τους στις δαιδαλώδεις διαπραγματεύσεις του Λονδίνου, το 1913.  Ήθελαν να διοικηθεί τον αγιον Ορος από τις έξι ορθόδοξες εκπροσωπήσεις ως διεθνώς κατοχυρωμένο ανεξάρτητο κρατίδιο, με προεδρεύουσα την Ρωσική πλευρά. Εχοντας το 60% του αριθμού των μοναχών, ήλπιζαν να κερδίσουν ως μονές τις πελωριες ρώσικες σκήτες που δεν μπορούσαν να μετατραπούν σε κάτι καλυτερο με την υπάρχουσα ρύθμιση.Αλλα αντιτάχτηκαν λυσσαλέα οι ρωμέικες μονές που έστειλαν αντιπροσωπείες στο Λονδίνο. Η ίδια η Ελλαδα, το συζητούσε χωρίς πάθος, αφού εκεινους τους μήνες είχε τον μπελα της Βουλγαρίας.Οι μεγάλες δυνάμεις απέρριψαν αυτήν την πρόδηλη επιθυμία αδάπανης επιρροής στην Μεσόγειο, της ρωσικής πλευράς. Οι Ρώσοι μάλλον το περίμεναν. Αλλα η βασικη συνέπεια, ήταν καταστροφική γι΄αυτους. Οι σκητες δεν μπορούσαν να είναι αδέσποτες ή ομοδέσποτες. Η μεγάλη σκήτη του Αγίου Ανδρέα, το λεγόμενο Σαράι, υπαγόταν πλεον στην μονή Βατοπεδίου. Σε λίγα χρόνια δεν υπη΄ρχε «ρωσικός κίνδυνος» στο Όρος.Όλα τα ξεκίνησε το ρωσικό πολεμικό «Ντόνετς» που μαζί με άλλα τρία μεταφορικά πλοία, κατέφθασε στο Όρος με τον αρχιεπίσκοπο Χερσώνος Νίκωνα. Ο στολισκος στάθμευσε στην Πόλη και σε ελάχιστο διάστημα ,φτάνοντας στο Ρωσικό,επιτέθηκε στους Ονοματολατρες με γυμνές ξιφολογχες. Ηξεραν ποιοι ήταν, διότι είχε προηγηθεί μια εσωτερικη ψηφοφορία.Τέσσερις νεκροί και σαράντα οκτώ τραυματίες που έμειναν στο νοσοκομείο και  εκατοντάδες ονοματολατρες που οδηγήθηκαν στην Ρωσία, αποσχηματίστηκαν και έμειναν εκεί. Ας σημειωθεί ότι οι εχθροί των Ονοματολατρών απαξιώθηκαν, η σύνοδος που είχε συγκλη θεί για να επιλυθεί το θέμα τους, δεν έγινε ποτέ λόγω Οκτωβριανής Επανάστασης και ότι το βιβλίο του Ιλαρίωνα κυκλοφόρησε πάλι το 1999,πρώτη φορά από το 1907 και οι Ονοματολάτρες δεν διώκονται μήτε θεωρούνται επισήμως αιρετικοί στην Ρωσία.

Τι σχέση έχουν οι ονοματολάτρες με το σήμερα;
Εχουν σχέση με την προσέγγιση των σημερινών Ρώσων στον Εφραίμ,ηγούμενο της Βατοπεδίου.Οπως γράφει ένας απουδαστής που έκανε μάστερ για το ζήτημα :(http://www.samizdat.com/imiaslavtsy.html)  «Η σκητη του αγίου Ανδρέα υπήχθη στο ελληνικό μοναστήρι του Βατοπεδίου,κι έτσι, κάθε σημαντικη ενέργεια,όπως η αντικατάσταση ηγουμένου της  σκήτης, απαιτούσε την επίσημη έγκρισή του ηγουμένου της Βατοπεδίου.»
Με την θερμή φιλία και υποστήριξη προς τον Εφραίμ, ιδίως του Ιδρύματος «Αγιος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος» που έχει αναλάβει μεταξύ άλλων και τον ορθόδοξο διάλογο με τις άλλες θρησκείες ακόμη και το Σαράι μπορεί να «εποικισθεί» παλι με Ρώσους μοναχούς (αφου στον Αγιο Παντελεήμονα οι μοναχοί δεν είναι Ρώσοι ,αλλα Ουκρανοί). Δεκάδες σκητες ορθοδόξων από τα Ρώσικα κράτη μπορούν να διαμορφωθούν, υπαγόμενα στο Βατοπέδι, χωρίς να μπορεί να παραβιαστεί από την Ιερά Σύναξη το αυτοδιοίκητο της Βατοπεδίου. Αυτό το Ίδρυμα είναι γνωστό παγκοσμίως και μάλιστα, στη ιστοσελίδα του, έχει προαναγγείλει θεολογικό συνέδριο στον Βόλο (24-27 Μαίου 2012,: Εκκλησιολογία και Εθνικισμός στην μεταμοντέρνα Εποχή).

Τι γυρεύεις στο Ρέικιαβικ, εσύ, ένας Κύπριος;
Εξάλλου σε φιλικό προς το Ιδρυμα site (Voices from Russia) όπως και σε πολλα ακόμη ρώσικα, η ειδησεογραφία υπέρ του Εφραίμ και εναντίον των Αμερικανών καλα κρατεί΄. Ένα μέλος των «Λύκων της Νύχτας» ονόματι Βλαδισλάβ, που γνωρίζει προσωπικά τον πατέρα Εφραίμ, μίλησε για την ασκητική ζωή του και εξήγησε ότι ο πραγματικός λογος για τον κατατρεγμό τουείναι «η απόπειρα της Ε.Ε να απογυμνώσει τον Αθω από το θείον, να τον καταστρέψει ως Αγιον Τόπο,να τον μετατρέψει σε τουριστικό κέντρο αναψυχής και να τιμωρήσει τον Ηγούμενο Εφραίμ για την Ρωσοφιλία του και για την πίστη του στην Ορθόδοξη Ανασυγκρότηση της Ρωσίας.» Δεν λείπουν και «πληροφορίες»όπως «η υπόθεση  μοιαζει με την περίπτωση των αμερικάνικων ραδιουργιών εναντίον του Πατριάρχη Μάξιμου Βαπορτζή το 1948. Οι Αμερικανοί έστειλαν τον «δικό τους» υποψήφιο στο Φανάρι με το προσωπικό αεροπλανο του προέδρου Τρούμαν». Ο Βαπορτζής ήταν Οικουμενικός Πατριάρχης για δυό χρόνια. Οι συντάκτες εννοούν τον διάδοχό του Αθηναγόρα και ο «αμερικανικος» ρόλος του Οικουμενικοί Πατριαρχείου είναι πρόδηλος. Δεν ανατυπώνω το κλίμα και την εξαγριωμένη προπαγάνδα ενάντια στην «πουλημένη» ελληνική ηγεσία, αλλα ανάμεσα σε διαφορα τραγικά και δύσκολα, βγαίνει και μια ενδιαφέρουσα ειδησούλα: τον περασμένον Αύγουστο, ήταν στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας ο Εφραίμ αυτοπροσώπως! Προσευχήθηκε υπέρ της ανέγερσης ορθόδοξου ναού στο Ρέικιαβικ στο παρεκκλησιο του Αγίου Νικολαου, του Πατριαρχείου της Μόσχας εκεί.Οταν λέμε Ρωσόφιλος, το εννοούμε εμπράκτως. Εως τα Φράατα και τους Υπερβορείους. Τελικά, ποιος αποφάσισε για την Ρωσία; ο «ρωσόφιλος» ή ένα βαθέως κοιμώμενον «κλιμα Κωνσταντινουπόλεως» που νομίζει πως γιορτάζουμε την πρωτοχρονιά του «Χατ-ι –Χουμαγιούν»;

Σύνοψη
Ο Εφραίμ που  έγινε ηγούμενος το 1990 (χρονολογία επίσης της ίδρυσης του Ιδρύματος «Αγιος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος» )κατέχει κάτι πολυτιμο για τους Ρώσους,λόγω της ηγουμενείας του: την διαδικασία αποκατάστασης των ρωσικών σκητών που ανήκουν στο Βατοπέδι, χωρίς παρέμβαση της ελληνικής πολιτείας ή άλλων μονών. Σε συνδυασμό με την εκ νέου εκλογή του Πούτιν, την καταγγελία ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο ακολουθεί τα βήματα των Αμερικανών, και με την δόμηση μιάς πολιτικής κίνησης τύπου Ναπαίων, από αποσπάσματα του ΛΑΟΣ και ομάδων εναντίον του Οικουμενισμού, προδήλως αντιτουρκικών, σε συνδυασμό και με μη θρησκευτικες κινήσεις από Ρώσους πολιτες ελληνικής καταγωγής.
Η Ελλαδα πληρώνει πανάκριβα την ανοησία της  στρατιωτικής της επέμβασης,ως απολειφάδι της Αντάντ, στην Ουκρανία.  Από πτωχαλαζονεία και βλακωδη αίσθηση πως είναι καλυτερα να είσαι ακόλουθος μιάς αποικιακής δύναμης, παρά αντίπαλός της. Αυτά που σημειώνω δεν έχουν καμία μορφή καταγγελίας. Απλως ζητώ ως πολιτης από τον ελληνικό δημόσιο και την Ιερή κοινότητα του Αγίου Ορους να εγκύψει στο ζήτημα, αφήνοντας στην άκρη την αιδήμονα σιωπή και τα λανθασμένα μετρήματα σε σχοινία και μοδίους.Ο ελληνικός πολιτικός λόγος, ειδικα στη εξωτερική πολιτική, πρέπει να καταστεί επειγόντως δημόσιος,διότι από την πολλή μυστικοπάθεια, γνωρίζουν τις προθέσεις μας οι αγρότες της Βανδέας και κτηνοτρόφοι Γκαγκαούζοι, αλλα όχι ,φοβούμαι, οι καλογεροι που τιμούν τον Αθωνα και τα νέα παιδιά του Υπουργείου του εξωτερικού Φλοιού.

*

Σημείωμα Π.Ζ: Στη φωτογραφία, μέρος του επίχρυσου τέμπλου, στο ναό του Αγ. Ανδρέα, της σκήτης. Έχω επισκεφτεί μερικές φορές τη σκήτη και έχω ακούσει εκεί και στη Χαλκιδική θρύλους για υπόγειο …σιδηρόδρομο, θαμμένα χρυσά ρούβλια και όπλα – και πολλά ακόμα. Το Σαράι είναι ένα τεράστιο συγκρότημα, που μπορεί να στεγάσει χιλιάδες ανθρώπους (όπως έγινε στις αρχές του 20ου αιώνα) και η εκκλησία του είναι η πλέον εντυπωσιακή (με την κυριολεκτική έννοια της λέξης) επί ελληνικού εδάφους – και στο Άγιον Όρος, φυσικά.