«…μόνο από την επερχόμενη αύξηση των εμφραγμάτων και των εγκεφαλικών επεισοδίων, το προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα θα μειωθεί κατά 10 χρόνια και πως οδηγούμαστε με ταχύτατους ρυθμούς σε μια «ταξική ιατρική», κατά την οποία όσοι έχουν να πληρώσουν για τη θεραπεία τους θα ζουν και όσοι δεν έχουν θα πεθαίνουν».

Αλεξία Σβώλου-Νάνου

Η φτώχεια, η ανεργία κα η αβεβαιότητα για το μέλλον, έχουν βαρύ αντίκτυπο στην υγεία των πολιτών, καθώς προκαλούν έξαρση πολλών διαταραχών. Μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στις ψυχικές διαταραχές και τις καρδιοπάθειες, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με το άγχος.
Όσο οι μεταρρυθμίσεις δεν γίνονται, ο λαός υποψιάζεται πως σύντομα θα τον βρουν τα… χειρότερα και καταρρακώνεται, ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν πως περισσότερο βάλλονται οι νέοι ενήλικες και οι γυναίκες. Όπως επισημαίνει ο αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής Δημήτρης Πλουμπίδης: «Βλέπουμε απελπισμένους ανθρώπους, θεωρητικά στην πιο παραγωγική τους ηλικία (25-40 ετών), που έρχονται στα κέντρα υγείας των δήμων βυθισμένοι στην απελπισία, γιατί έχασαν τη δουλειά τους και έμειναν ανασφάλιστοι».
Και συνεχίζει: «Όταν ξεκίνησε η ύφεση στην πατρίδα μας, αυξήθηκαν κατά 30% οι κρίσεις πανικού και το φαινόμενο τότε αφορούσε κυρίως τους χρεωμένους πολίτες, που δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν τις κάρτες τους στις τράπεζες. Τώρα ο κόσμος έρχεται με μια βουβή δυσφορία γι’ αυτά που συμβαίνουν, που μοιάζει με τη σιωπή πριν από την καταιγίδα, ενώ οι απολυμένοι νιώθουν αφενός ταπεινωμένοι και αφετέρου αντιμετωπίζουν πλέον πρόβλημα διαβίωσης. Η εκρηκτική αύξηση των ανέργων και των ανασφάλιστων αποτελεί μείζον κοινωνικό ζήτημα και το κράτος πρέπει να κάνει κάτι γι’ αυτό, αντί να αδιαφορεί».

Αύξηση εμφραγμάτων
Ανεξέλεγκτη αύξηση καταγράφουν και τα εμφράγματα του μυοκαρδίου, όχι μόνο εξαιτίας του διαρκούς άγχους αλλά και επειδή οι καρδιοπαθείς σταματούν να λαμβάνουν τα φάρμακά τους, καθώς αδυνατούν να πληρώσουν τη συμμετοχή ή ολόκληρο το ποσό όταν το σκεύασμα είναι εκτός θετικής λίστας. Έτσι, όμως, απορρυθμίζονται και διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου, όπως προειδοποιούν οι επιστήμονες του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιολογίας. «Ό,τι κερδίσαμε σε καρδιαγγειακή υγεία την τελευταία δεκαπενταετία, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής, θα το χάσουμε εξαιτίας της κρίσης» επισημαίνει ο επίκουρος καθηγητής Καρδιολογίας Κωνσταντίνος Τσιούφης, προσθέτοντας πως μόνο από την επερχόμενη αύξηση των εμφραγμάτων και των εγκεφαλικών επεισοδίων, το προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα θα μειωθεί κατά 10 χρόνια και πως οδηγούμαστε με ταχύτατους ρυθμούς σε μια «ταξική ιατρική», κατά την οποία όσοι έχουν να πληρώσουν για τη θεραπεία τους θα ζουν και όσοι δεν έχουν θα πεθαίνουν. Το νέο βαρίδι που προστέθηκε στις τσέπες των ασφαλισμένων αφορά μηνιαία δαπάνη ύψους 105 ευρώ που καλούνται να πληρώσουν οι καρδιοπαθείς με υψηλά τριγλυκερίδια, προκειμένου να προμηθευτούν τα συμπληρώματα διατροφής με ω-3 λιπαρά οξέα που βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ, καθώς αυτά βγήκαν εκτός της θετικής λίστας φαρμάκων.

Πιο ευάλωτες οι γυναίκες
Η επίδραση της οικονομικής κρίσης στην υγεία είναι πιο καταλυτική στις γυναίκες, οι οποίες βάλλονται σκληρότερα από την ανεργία και επιπλέον αναγκάζονται να επωμιστούν όλο το βάρος της φροντίδας του σπιτιού και των παιδιών, καθώς δεν περισσεύουν χρήματα για μια επί πληρωμή βοηθό. Μελέτες της Β΄ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Αρεταίειου νοσοκομείου και του Οικονομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών δείχνουν πως οι Ελληνίδες κινδυνεύουν να χάσουν το συγκριτικό τους πλεονέκτημα –δηλαδή να ζουν περισσότερο από τους άνδρες–, καθώς αποδεικνύονται πιο ευάλωτες στην κρίση. Το εύρημα επιβεβαιώνεται από το «υγειονόμετρο» (ένα δείκτη-εργαλείο που δημιούργησε το Πανεπιστήμιο Αθηνών), το οποίο καταγράφει μείωση κατά 15 μονάδες στην ποιότητα ζωής των γυναικών σε σύγκριση με ό,τι ίσχυε πριν από την έναρξη της ύφεσης. «Μέχρι τα 50 οι γυναίκες παρουσιάζουν κοινή πορεία σε ό,τι αφορά την ποιότητα ζωής με τους άνδρες, ενώ μετά η πτώση στο γυναικείο φύλο είναι ραγδαία. Η ανεργία κόβει χρόνια από τη ζωή μας και θα δούμε στο μέλλον σημαντική μείωση στο προσδόκιμο επιβίωσης των γυναικών» επισημαίνει ο καθηγητής Οικονομικών της Υγείας Γιάννης Υφαντόπουλος.
Η κρίση, ωστόσο, δεν υποβαθμίζει μόνο την υγεία, αλλά επηρεάζει και το δημογραφικό πρόβλημα της πατρίδας μας, εντείνοντας την υπογεννητικότητα. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Γιώργος Κρεατσάς, διευθυντής της Β΄ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Αρεταίειου νοσοκομείου, το 2012 καταγράφηκαν 15.000 λιγότερες γεννήσεις σε σχέση με το 2011, ενώ αυξήθηκαν ανησυχητικά τα ποσοστά των παλίνδρομων κυήσεων (αυτόματες αποβολές). Επίσης αυξήθηκαν τα λιποβαρή μωρά, δηλαδή τα νεογνά που έρχονται στον κόσμο με βάρος κάτω των 2.500 γραμμαρίων και έχουν αυξημένο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας. «10% των νεογνών που γεννήθηκαν πέρυσι ήταν λιποβαρή» τονίζει ο κ. Υφαντόπουλος, ενώ ο καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Νίκος Βιτωράτος προσθέτει πως για την κακή έκβαση πολλών κυήσεων την τελευταία διετία ευθύνεται το γεγονός πως οι γυναίκες παραμελούν την υγεία τους, καθώς και η αναβολή της τεκνοποίησης για μεγαλύτερες ηλικίες.

Προς ατύχημα οδεύει και η περίθαλψη
Το δυσοίωνο σκηνικό ολοκληρώνεται με τις δραματικές προειδοποιήσεις του προέδρου του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας Κωνσταντίνου Φρουζή, πως η περίθαλψη οδεύει ολοταχώς προς ένα ατύχημα και σύντομα δεν θα βρίσκουμε ούτε φάρμακα, αλλά και με τις επισημάνεις της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), η οποία τονίζει πως το μείγμα των μέτρων που εφαρμόζει η κυβέρνηση, κάτω και από τις πιέσεις της τρόικας, καταστρέφει τις ελληνικές παραγωγικές μονάδες, παρ’ ότι αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν μοχλό ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας. Σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, ο κλάδος της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας κατέχει το 9,6% της εγχώριας παραγωγής και είναι ο 3ος πιο σημαντικός κλάδος μεταποίησης στη χώρα και 4ος σε μερίδιο εξαγωγών, συμμετέχοντας στο ΑΕΠ με 2,8 δισ. ευρώ. Για κάθε 1.000 ευρώ που δαπανούν τα νοικοκυριά σε φάρμακα που παράχθηκαν στην Ελλάδα, το ΑΕΠ της χώρας αυξάνεται κατά 3.420 ευρώ, ενώ οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες χρηματοδοτούν 53.000 θέσεις εργασίας. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΠΕΦ Δημήτρης Δέμος, οι τρεις μεγάλες πληγές για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία περιλαμβάνουν την έλλειψη ρευστότητας (μετά το «κούρεμα» και τη μη αποπληρωμή των χρεών του ΕΟΠΥΥ και των νοσοκομείων), την απουσία ενός σταθερού συστήματος τιμολόγησης και τις μεγάλες καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις των νέων φαρμάκων. Για τις καθυστερήσεις, που φτάνουν τα τρία χρόνια όταν πρόκειται για φάρμακο που κατατίθεται για έγκριση από ελληνική φαρμακοβιομηχανία, ευθύνεται η υποστελέχωση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ). «Ήμασταν 260 εργαζόμενοι και μείναμε 127, ενώ την ίδια ώρα αυξήθηκαν σημαντικά οι αρμοδιότητες του oργανισμού» παραδέχεται ο πρόεδρος του ΕΟΦ, καθηγητής Γιάννης Τούντας, ο οποίος ωστόσο ευελπιστεί πως με τις μετατάξεις προσωπικού που θα γίνουν το προσεχές διάστημα η κατάσταση θα καλυτερέψει.

Free Sunday – Στο κόκκινο ψυχικές διαταραχές και εμφράγματα.