της Σύνταξης του «Σπίγκελ»
 

die grunen

Η ηγετική ομάδα των Γερμανών «πράσινων» σε συνέντευξη τύπου μετά το απογοητευτικό εκλογικό αποτέλεσμα

 

Είναι οφθαλμοφανές πως οι πιο αποτυχημένοι στις κυριακάτικες γερμανικές εκλογές τελικά ήταν οι «ελεύθεροι δημοκράτες». Για πρώτη φορά στην ιστορία τους, απέτυχαν να εκπροσωπηθούν στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο του Βερολίνου. Αλλά υπάρχει κι ένα άλλο κόμμα που κατέρρευσε: οι «πράσινοι», πως ως και το 2011 ακόμα φαινόταν πως θα μπορούσαν να διεκδικήσουν από το «σοσιαλδημοκρατικό κόμμα» (SPD) την τιμή να είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας. Την Κυριακή, μόλις που έλαβαν το ισχνό 8.4% της λαϊκής ψήφου, πολύ κάτω κι από το 10.7% που είχαν λάβει το 2009 και πολύ-πολύ χαμηλότερο των προσδοκιών τους.

 

Κι αμέσως ξεκίνησαν οι αλληλοκατηγορίες, αν και θεωρητικά είναι ακόμα δυνατό οι «πράσινοι» να είναι ο κυβερνητικός εταίρος της καγκελαρίου Μέρκελ (Merkel). Τη Δευτέρα (23/9) το κόμμα ανακοίνωσε πως τον Νοέμβριο θα συγκληθεί ένα έκτακτο συνέδριο, με αποστολή να εκλέξει μια νέα ηγετική ομάδα. Η συμπρόεδρος του κόμματος Κλαούντια Ροθ (Claudia Roth) δήλωσε πως μετά από δεκατρία χρόνια στην ηγεσία του κόμματος, δεν πρόκειται να διεκδικήσει ξανά ρόλο στη νέα ηγετική ομάδα. Την Τρίτη (24/9) το παράδειγμά της ακολούθησαν οι δύο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας Ρενάτε Κίναστ (Renate Künast) και Γιούργκεν Τρίτιν (Jürgen Trittin), που ήταν ένας από τους επικεφαλής των «πράσινων» στις πρόσφατες εκλογές. Η άλλη επικεφαλής Κατρίν Γκέρινγκ-Έκαρντ (Katrin Göring-Eckhardt), δεν έχει ακόμα αποσαφηνίσει τις προθέσεις της.

 

Αλλά η πίεση θα είναι μεγάλη να παραιτηθεί κι εκείνη. Ήδη πολλοί πρώην ηγέτες των «πράσινων», αλλά και σημερινά κορυφαία στελέχη εκφράζουν ανοικτά την απογοήτευσή τους, με τον πρώην υπουργό εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ (Joschka Fischer) να ηγείται του χορού.

 

«Μοιραίο λάθος»

 

«Μοιάζει λες και η σημερινή ηγεσία των «πράσινων» γέρασε, χωρίς όμως να ενηλικιωθεί», δήλωσε στο «Σπίγκελ» ο Φίσερ μετά τις εκλογές της Κυριακής. «Ακολούθησαν μια στρατηγική που όχι μόνο απέτυχε να προσελκύσει νέους ψηφοφόρους στο κόμμα, αλλά έδιωξε και πολλούς παλιούς». Ο Φίσερ σημείωσε πως η έμφαση που έδωσε το κόμμα στην αύξηση της φορολογίας και την αύξηση ορισμένων κρατικών δαπανών, αποτέλεσε μια «αριστερίστικη παρεκτροπή» που ήταν το «μοιραίο λάθος» των «πράσινων».

 

Αλλά και ο πρώην ηγέτης του κόμματος Ράινχαρντ Μπιτικόφερ (Reinhard Bütikofer) δε μάσησε τα λόγια του για την σημερινή ηγεσία των «πράσινων». «Η αδυναμία να παρασύρουν την Μέρκελ σε σοβαρή αντιπαράθεση για τις ευρωπαϊκές της πολιτικές εγγυήθηκε την πολιτική της ηγεμονία», στο ζήτημα αυτό. Επέκρινε κι εκείνος τον Τρίτιν διότι επέλεξε να είναι εκφραστής της αριστερής τάσης του κόμματος. «Η αλλαγή φρουράς στην ηγεσία είναι μονόδρομος», κατέληξε.

 

Το αποτέλεσμα της Κυριακής απείχε παρασάγγας από τις πρόσφατες ακόμα εκλογικές προσδοκίες των «πράσινων». Κι όσο κι αν η Μέρκελ δεν αποκλείει πως θα σκεφτεί τουλάχιστο να επιζητήσει τη σύμπτυξη κυβερνητικού συνασπισμού με τους «πράσινους», η αλήθεια είναι πως και στα δύο στρατόπεδα, ελάχιστη όρεξη έχουν να συμπράξουν. Ήδη ο Χορστ Σιχόφερ (Horst Seehofer), ο επικεφαλής της «χριστιανικής κοινωνικής ένωσης» του βαυαρικού «αδελφού κόμματος» των χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ, απέκλεισε κάθε προοπτική σύμπραξης με τους «πράσινους» σε μια συνέντευξή του στο «Σπίγκελ» που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη (25/9). «Το μόνο που θέλω να πω για το ζήτημα αυτό είναι πως κάθε είδους πολιτικό φλερτ με τους «πράσινους», ιδίως υπό την τρέχουσα πολιτική διάταξη, θα ενίσχυε ευθέως την άκρα δεξιά», τονίζει ο Σιχόφερ.

 

Πράγμα που σημαίνει πως οι «πράσινοι» κατά πάσα πιθανότητα θα περάσουν και τρίτη συνεχόμενη κοινοβουλευτική θητεία στα έδρανα της αντιπολίτευσης. Αυτό από μόνο του δεν είναι και τόσο παράξενο. Εδώ και πολύ καιρό οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως μια νίκη σοσιαλδημοκρατών/πράσινων ήταν μάλλον απίθανη. Αν και υπήρξαν περίοδοι που θεωρούνταν πως σε έναν τέτοιο συνασπισμό, οι σοσιαλδημοκράτες θα μπορούσε να είναι ο ελάσσων εταίρος. Ως το 2011, οι παγγερμανικές δημοσκοπήσεις έδειχναν τους «πράσινους» για πολλούς μήνες πάνω από το 20%.

 

Η στροφή στα κοινωνικά ζητήματα

 

Αλλά δεν χρειάστηκε πολύς καιρός για να πέσουν τα νούμερα. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτή τη βουτιά.

 

Ÿ Αρχικά πρόκειται για μια φυσιολογική «διόρθωση» όταν έσκασε η φούσκα της υποστήριξης προς τους «πράσινους» λόγω της καταστροφής της Φουκουσίμα το Μάρτιο του 2011. Αλλά το κόμμα φάνηκε να πιστεύει πραγματικά πως θα μπορούσε να γίνει το τρίτο πολυσυλλεκτικό, μαζικό κόμμα της χώρας (το λεγόμενο «Volkspartei») σύμφωνα με το πρότυπο της CDU και του SPD.

Ÿ Προς τον σκοπό αυτό, εκπόνησε ένα προεκλογικό πρόγραμμα γεμάτο κοινωνικά ζητήματα. Η αύξηση φόρων αντικατέστησε την παραδοσιακή έμφαση του κόμματος στο περιβάλλον, την Ευρώπη, την εκπαίδευση και την ισότητα των φύλων. Η ατυχής πρόταση να καθιερωθεί μια χορτοφαγική ημέρα στις γερμανικές καφετέριες δε βοήθησε. Οι δημοσκόποι εκτιμούν πως οι προτάσεις των «πράσινων» για αύξηση της φορολογίας συγκαταλέγονται στους βασικούς λόγους της φτωχής εκλογικής επίδοσης του κόμματος την Κυριακή. Πολλοί επικριτές της πολιτικής του εντός και εκτός κόμματος υπογραμμίζουν πως την προεκλογική περίοδο το κόμμα έδειξε αλαζονεία. «Εμφανιστήκαμε ως ξερόλες, κάτι που ποτέ δεν θέλαμε», δήλωσε στο «Σπίγκελ» ο «πράσινος» υπουργός ενέργειας στο Σλέσιγκ Χολστάιν Ρόμπερτ Χάμπεκ (Robert Habeck). Λέει πως το πρόγραμμα του κόμματος έμοιαζε με ιεροκήρυκα που προσπαθούσε να «φωτίσει ηθικά την ανθρωπότητα» και πρόσθεσε πως το κόμμα «έχασε τα τελευταία ψήγματα γοητείας του».

Ÿ Αλλά πέραν του προγράμματος και της προεκλογικής του εκστρατείας, η κατάρρευση των «πράσινων» οφείλεται και σε άλλους λόγους. Ο Γιούργκεν Τρίτιν αντιμετώπισε τις τελευταίες εβδομάδες έντονες κριτικές για την ανάμειξή του στο σκάνδαλο παιδοφιλίας. Τον Αύγουστο έγινε γνωστό πως τη δεκαετία του ’80 ο Τρίτιν υποστήριξε για λόγους τακτικής την κατάργηση των νόμων κατά της παιδοφιλίας στη Γερμανία. Ο Τρίτιν δήλωσε μεν πως μετανιώνει για εκείνες τις θέσεις του, αλλά το κόμμα δεν κατόρθωσε να αντιμετωπίσει τη χρονική συγκυρία των αποκαλύψεων, έστω κι αν επρόκειτο για γεγονότα που είχαν συμβεί εδώ και τριάντα χρόνια. Στη συνέντευξή του στο «Σπίγκελ» ο Σιχόφερ αναφέρθηκε στο σκάνδαλο αυτό, λέγοντας πως είναι ένας από τους μείζονες λόγους για τους οποίους δεν φαντάζεται πως θα ήταν δυνατό να υπάρξει κυβερνητική σύμπραξη με τους «πράσινους»: «στο παρελθόν ο Γιούργκεν Τρίτιν και ο Βόλκερ Μπεκ (Volker Beck), ένα ακόμα μέλος των «πράσινων», αναμείχθηκαν σε σκάνδαλα παιδοφιλίας. Αυτό με σκανδάλισε όσο λίγα πράγματα το τελευταίο καιρό», δήλωσε ο Σιχόφερ. «Όσον με αφορά, αυτό ξεπέρασε ορισμένα όρια».

 

Εντωμεταξύ, οι «πράσινοι» φαίνεται να οδεύουν προς μια δύσκολη περίοδο επανεκτιμήσεων και αναθεωρήσεων. «Καλά θα κάνουμε να επανεξετάσουμε τους πάντες και τα πάντα» δήλωσε ο Χάμπεκ στο «Σπίγκελ». «Δεν είναι δυνατό να συνεχίσουμε λες και δεν τρέχει τίποτα. Θα μπορούσαμε να είχαμε γράψει ιστορία σε αυτές τις εκλογές. Χάσαμε μια εκπληκτική ευκαιρία».

Πηγή: http://www.ppol.gr/cm/index.php?Datain=8814&LID=1