unnamed

Του Μιχάλη Μιχελή

Στο μεταναστευτικό, μέσα στις αιτιάσεις που ακούγονται εκ μέρους των Πράσινων, είναι και το θέμα των κλιματικών αλλαγών, που αναπόφευκτα δημιουργεί τους περιβαλλοντικούς πρόσφυγες.

Η ρήση λοιπόν «περιβαλλοντικό άσυλο», είναι ένα κίνητρο αφ’ ενός ανθρωπιστικό αλλά κι αφ’ ετέρου επικοινωνιακό (υπενθύμισης προς τις κοινωνίες), ότι η καταστροφή της φύσης είναι ίδιας βαρύτητας, με τον βιασμό των προσωπικών και δημοκρατικών ελευθεριών κι άρα δημιουργεί θύματα, που προστρέχουν ικέτες σε άλλες χώρες, για να τους προσφερθεί προστασία.

Κι ενώ οι Οικολόγοι ανθρωπιστές στηρίζουν τις συνηγορίες τους περί περιβαλλοντικού ασύλου, στα καιρικά δεδομένα και στην επιθυμία τους αυτά να συγκινήσουν τις αρχές (ενεργοποιώντας και τ’ αντανακλαστικά της κοινής γνώμης), σε νομικό επίπεδο ο όρος «περιβαλλοντικός πρόσφυγας» ως εν δυνάμει διωκόμενος και ικέτης, είναι ανύπαρκτη έννοια.

Δημοσιογραφικά λοιπόν υπάρχει μεγάλη συνηγορία συμπαράστασης, για τους ανθρώπους που εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους από τα καιρικά φαινόμενα, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις τους παρέχουν αλληλεγγύη, αλλά οι την άλλη οι νομικές επικουρικές βοήθειες (γι αυτό το καυτό πρόβλημα), αντιμετωπίζουν ένα τοίχο άρνησης, γιατί στο διεθνές δίκαιο το «περιβαλλοντικός πρόσφυγας», σημειώνουν οι επαΐοντες, είναι νεολογισμός.

Δηλαδή πώς κάποιος θ’ αποδείξει, ότι εγκατέλειψε το σπίτι του, διωκόμενος από τα καιρικά φαινόμενα; Βεβαίως αναγνωρίζονται οι καταστροφές. Βεβαίως αναγνωρίζονται οι οικονομικές δυσκολίες. Βεβαίως αναγνωρίζεται ότι η συνέχιση ενός φυσιολογικού τρόπου ζωής, σ’ ένα πληττόμενο μέρος καθίσταται προβληματική ιστορία, μετά από μια μεγάλη καιρική καταστροφή. Όμως για το διεθνές δίκαιο η βία, είναι συγκεκριμένης κατεύθυνσης. Εξ αιτίας των αντιδημοκρατικών συμπεριφορών, της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας, των ρατσιστικών διώξεων, της κατακραυγής για τις σεξουαλικές επιλογές, των πολιτικών φρονημάτων κλπ. Η κλιματική αλλαγή, απουσιάζει από την γκάμα των συνηγοριών για την παροχή ασύλου!

Για να γίνει (λένε οι ειδικοί), μια αλλαγή στο δίκαιο, μπορεί να προκύψει από δυό περιπτώσεις. Από ένα δεδικασμένο ή από την σύμφωνη γνώμη του νομοθέτη σ’ ένα κράτος ή μια ένωση κρατών  (σαν την Ε.Ε). Το πρόβλημα του ασύλου, είναι υπόθεση διακρατική. Δηλαδή από την στιγμή που αναγνωριστεί η προσφορά στον αιτούντα, το θεσμικό καθεστώς επιτρέπει (υπό προϋποθέσεις), αυτός να ταξιδέψει και σ’ άλλους προορισμούς, που έχουν νομική συμφωνία με το κράτος-πάροχο, (που έβαλε τη βούλα του ασύλου), για να χαρακτηριστεί ο πρόσφυγας,  προστατευόμενος πολίτης.

unnamedii

Κι ερχόμαστε στο προκείμενο πρακτικό πρόβλημα. Προς τα τέλη Νοεμβρίου του 2013, στου πρώτου (του 37χρονου Ioane Teitiota), που έκανε αίτηση «περιβαλλοντικού πρόσφυγα» από το Κιριμπάτι στη Νέα Ζηλανδία, η αίτηση απορρίφθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της εν λόγω χώρας.  Σημειωτέον ότι τα κοραλλιογενή νησιά Κιριμπάτι, με τους 100.000 κατοίκους κινδυνεύουν από εξαφάνιση εξ αιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Η προσφυγή της Υπηρεσίας Μεταναστεύσεως του Ώκλαντ για τη συγκεκριμένη περίπτωση, στο κατά πόσον δηλαδή πληρούνται τα κριτήρια ασύλου στον αιτούντα  για την κρατική μέριμνα, καταρρίφθηκαν από το λόγο, ότι η προσωπική του φοβία, για το μέλλον της ύπαρξης του στο νησί της καταγωγής του, δεν αποτελεί στοιχείο εξαναγκαστικής δίωξης εναντίον του, από τις αρχές του Κιριμπάτι. Στο Κιριμπάτι προστατεύονται τ’ ανθρώπινα δικαιώματα, υπάρχει εκλεγμένη κυβέρνηση και η αγωνία της κλιματικής αλλαγής που εκφράζει το εκεί καθεστώς, είναι πολιτικό κίνητρο για την υποστήριξη των νησιών με χρηματική βοήθεια και οικολογική αρωγή! Έτσι οι αρχές της Νέας Ζηλανδίας, έβαλαν τον πρόσφυγα στο αεροπλάνο και τον πήγαν πίσω στο σπίτι του!