Βιβλιοκριτική και σχόλια για το βιβλίο, εδώ: https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/02/08/gcw-25/

epikentro-viaΑπόψε στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, στην παρουσίαση του βιβλίου του Σάκη Μουμτζή. Ακούγοντας τις εισηγήσεις και στη συνέχεια τις ερωτήσεις / τοποθετήσεις σκεφτόμουν ότι θα είχε ενδιαφέρον μια συστηματική προσέγγιση του τυχαίου στην εξέλιξη του Εμφυλίου 1943-49. Πχ τι θα γινόταν αν δεν ήταν ο ανόητος που μπλοκάρισε την τελευταία στιγμή την προσπάθεια του ΕΑΜ να πάρει μέρος στις εκλογές του 1946, αλλά κάποιος άλλος που θα το διευκόλυνε. Τι θα γινόταν αν ο Κανελλόπουλος έφτανε στην Πελοπόννησο τρεις βδομάδες νωρίτερα, μέσα στον κολασμένο Σεπτέμβρη του ’44.  Αν ο Πορφυρογένης δεν κάρφωνε (ανεξήγητα) τη πρόθεση του ΚΚΕ να σχηματίσει «Προσωρινή Κυβέρνηση» και αν ήταν κάποιος άλλος στη θέση του Ναπολέοντα Ζέρβα, που με το πογκρόμ συλλήψεων που εξαπέλυσε ευθύς αμέσως έγινε ο καλύτερος στρατολόγος του Ζαχαριάδη. Τι θα γινόταν (άραγε) αν η περίφημη εξωτερική βοήθεια στον ΔΣΕ ήταν αντίστοιχη με εκείνη προς την άλλη πλευρά, περιλάμβανε δηλαδή τανξ και αεροπορία και εκατοντάδες «συμβούλους». Σε συνδυασμό με το τι θα γινόταν αν ο ΔΣΕ (δηλ. το ΚΚΕ) έκανε μαζική υποχρεωτική στρατολόγηση στα 1947, όπως είχε προτείνει ο Γιαννούλης.

Παραλλήλως, άκουγα τους ομιλητές που αμερόληπτα και δίκαια περιέγραφαν το μηχανισμό και τον τρόπο σκέψης με τα οποία η ηγεσία του ΚΚΕ πήρε τη μια (εκ του αποτελέσματος) καταστροφική απόφαση μετά την άλλη. Αλλά δεν άκουσα κουβέντα για τις «αμαρτίες» της άλλης πλευράς. Πχ, η ύπαρξη τόσων χιλιάδων ενθουσιωδών και μαχητικών νεολαίων (πολιτοφυλάκων, ελασιτών και μελών της ΟΠΛΑ) στα Δεκεμβριανά της Αθήνας του ’44 είναι απολύτως ανεξήγητη αν δεν λάβουμε υπόψη την ταξική φύση των διεργασιών μέσα στην Κατοχή και τις αιτίες που οδήγησαν σ’ αυτή την εξέλιξη. Με άλλα λόγια, η μελέτη δεν πρέπει να σταματά στο ΚΚΕ, αλλά να ολοκληρώνεται με την ανάλυση και της άλλης πλευράς: τι έκανε και τι δεν έκανε. Γιατί αποκεί ξεκίνησαν τα πάντα (όλα).

Φυσικά σας συνιστώ το βιβλίο (υπάρχει και ο πρώτος τόμος, για το 1943-46) – άλλωστε η καλύβα έχει φιλοξενήσει αρκετά κείμενα του Σάκη Μουμτζή στην ενότητα «Εμφύλιος». Επιφυλάσσομαι για ξεχωριστές αναρτήσεις σε θέματα που απαιτούν περαιτέρω συζήτηση, καιρού επιτρέποντος.

Advertisements