You are currently browsing the category archive for the ‘Ανδρέας Κάλβος’ category.

Κινδυνεύει να καταστραφεί ο τάφος του Ανδρέα Κάλβου στην Αγγλία
Ο τάφος του ποιητή Ανδρέα Κάλβου που βρίσκεται στο Λάουθ της Αγγλίας στον εξωτερικό χώρο της εκκλησίας της Αγίας Μαργαρίτας πέρασε στα χέρια ιδιώτη αγοραστή.Σύμφωνα με καταγγελία του ερευνητή Σπύρου Παππά που βρέθηκε πρόσφατα εκεί και μετά από προσπάθεια να διερευνήσει τις προθέσεις του νέου ιδιοκτήτη διαφαίνεται ότι ο τελευταίος «σκοπεύει να μετατρέψει τον ναό, εν μέρει σε χώρο κατοικίας του και εν μέρει σε εργασιακό χώρο».

Το πρόβλημα είναι ότι ο τάφος του Κάλβου, από το 1988 οπότε και αναστηλώθηκε παρουσιάζει σήμερα μεγάλη φθορά και θα πρέπει κάποια στιγμή να αποκατασταθεί. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ολοκληρώθηκε ήδη η παρουσίαση των σημειώσεων που κρατούσα, σαν καλός ερασιτέχνης, τον καιρό που με απασχολούσε έντονα η ζωή και η ποίηση του Ανδρέα Κάλβου, δηλαδή το καλοκαίρι του 2006.

Δεν είναι κάτι περισσότερο από σημειώσεις. Διανθισμένες με ορισμένες δικές μου σκέψεις για τον ποιητή, την ποίησή του και τους κριτικούς της. Αυτές οι σκέψεις δεν είναι ούτε πρωτότυπες, ούτε υποχρεωτικά αξιόλογες. Εκφράζουν, όμως, αυτό που μπόρεσα να αντιληφθώ κατά τη διάρκεια του απολαυστικού ταξιδιού σ’ εκείνη την τόσο ενδιαφέρουσα εποχή και στους απόηχους που άφησε, ως τις μέρες μας.

Το μπλογκ είναι ιδανικό μέσο για τη «δημοσιοποίηση» αυτής της απολύτως ερασιτεχνικής προσέγγισης. Γιατί, χωρίς να δημιουργεί τις υποχρεώσεις και το άγχος μιας «κανονικής» εργασίας (η οποία, άλλωστε, είναι μακριά από τις προθέσεις μου – και πέρα από τις Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Το 1942 ο Κωνσταντίνος Τσάτσος παρουσίασε για πρώτη φορά μια ομιλία του για τον Κάλβο, στις συγκεντρώσεις του «Κύκλου Παλαμά» – και αυτός! Σημειώνει ο Νάσος Βαγενάς:

Η γενική πεποίθηση, πχ, ότι η ανακάλυψη της ποίησης του Κάλβου από την κριτική τελείται  το 1889 με την περίφημη διάλεξη του Παλαμά είναι ανακριβής, για τον λόγο ότι η διάλεξη αυτή ελάχιστα προσέχτηκε (…) στην πραγματικότητα η κριτική ανακαλύπτει τον Κάλβο τη δεύτερη δεκαετία του αιώνα μας, όταν έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες που επιτρέπουν την ανακάλυψη της ανακάλυψης του Παλαμά. Το ίδιο προσεκτικά θα πρέπει να μελετήσουμε και τη δεύτερη ανακάλυψη του Κάλβου από τους συγγραφείς της γενιάς του ’30 (…)

Ο Βαγενάς, αφού παραθέτει την ιστορία της εργασίας του Τσάτσου, η οποία αναγορεύτηκε σε κλασική και χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον (και κατ’ αποκλειστικότητα) στην εκπαίδευση, σημειώνει: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ακριβώς τον ίδιο καιρό, στα 1941-42 δηλαδή,  που δούλευε την εργασία του για τον  Κάλβο ο Ελύτης, την ίδια δουλειά έκανε και ο  επαγγελματίας φιλόλογος – κριτικός, ο Κ.Θ. Δημαράς. Την ανακοίνωσε μάλιστα κι αυτός στον «Κύκλο Παλαμά»

Στην εργασία του Δημαρά, με το καλημέρα, πέφτει κανείς πάνω σε σοβαρά λάθη – όπως στα όσα αναφέρονται στη μητέρα του Ανδρέα Κάλβου, στην περιουσία της, τη δήθεν θρησκευτικότητα που μετέδωσε στον Ανδρέα, αυθαίρετες κρίσεις για το χαρακτήρα και τη συγκρότησή της κλπ. Στη συνέχεια δίνει πολλά στοιχεία για το ιστορικό και κοινωνικό περιβάλλον της Ζακύνθου, τη γέννηση του γένους, τους εκπροσώπους του ελληνικού Διαφωτισμού και τις (υποτιθέμενες) σχέσεις του Κάλβου με αυτόν – ώσπου συναντάμε το πρώτο τούβλο: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

 

Για τον Ανδρέα Κάλβο έχουν γράψει ήδη πολλοί – και θα γράψουν κι άλλοι στο μέλλον. Αλλά, απ’ όλα τα σχετικά κείμενα, ένα είναι που ξεχωρίζει: Πρόκειται για την εργασία του τρίτου μεγάλου της ελληνικής ποίησης, του Οδυσσέα Ελύτη.  Η ανακοίνωση του Ελύτη έγινε στα 1942, σε συγκέντρωση του Κύκλου Παλαμά, μέσα στην Κατοχή. Δημοσιεύτηκε στη Νέα Εστία, τα Χριστούγεννα του 1946, σε πανηγυρικό τεύχος, που ήταν αφιερωμένο στον Ανδρέα Κάλβο. Τίποτα απ’ όσα διάβασα για τον Κάλβο, γραμμένο είτε πριν είτε μετά, δεν πλησιάζει καν και δεν συγκρίνεται με το κείμενο του Ελύτη σε πληρότητα, ερμηνευτική προσέγγιση και ποιητική πνοή – παρ’ όλα τα αδύνατα σημεία του, που θα τα θίξω ευθύς αμέσως.

Τα πιο σημαντικά αδύνατα σημεία της εργασίας του Ελύτη πηγάζουν από τα ανεπαρκή ή λανθασμένα στοιχεία που είχε ο ποιητής όταν έγραφε για τον  Κάλβο: Δεν αναφέρει τίποτε, για παράδειγμα,  για τον καθοριστικό ρόλο του καρβοναρισμού στη ζωή, άρα και την ποίηση, του Κάλβου. Αναπαράγει ορισμένες ψευδείς εικόνες, όπως ότι τάχα ο Κάλβος παραιτήθηκε από την Ακαδημία επειδή οι σπουδαστές χειροκροτούσαν πιο δυνατά ένα άλλο καθηγητή ή τη δήθεν μισανθρωπία του Κάλβου. Πέρα από τις Ωδές, δεν ασχολείται καθόλου με το υπόλοιπο ποιητικό έργο του Κάλβου, στα ιταλικά – ένα σοβαρό έλλειμμα, για μια μελέτη αυτού του επιπέδου. Φυσικά είναι αστείο να ισχυρίζεται κανείς ότι τάχα ο Ελύτης δε γνώριζε το ιταλικό έργο του Κάλβου – λες και ο Ελύτης δεν είχε διαβάσει την πρωταρχική παρουσίαση του Παλαμά, που το αναφέρει… Όσο για την άποψη ότι ο Ελύτης ερμηνεύει τον Κάλβο φορμαλιστικά – μάλλον δεν έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η ανακοίνωση του Σεφέρη έγινε στην Πρετόρια (Τράνσβιλ) της  Νότιας Αφρικής,  το Δεκέμβρη του 1941. Από το κείμενο που δημοσιεύτηκε αργότερα, επέλεξα ορισμένεα χαρακτηριστικά σημεία:

Η δυσκολία του Κάλβου είναι μια άλλη αντίφαση’ ενώ είναι ποιητής, δηλαδή άνθρωπος που πρέπει να τον φανερώνει ο λόγος, μας κάνει πολλές φορές την εντύπωση πως εξαφανίζεται πίσω από τη γλωσσική του  έκφραση, όπως πίσω από μιαν αυλαία.

*

Ο Κάλβος είναι (…) ένας Χάμλετ. Ένα πρόσωπο που αγωνίζεται ανάμεσα στην ύπαρξη και στην ανυπαρξία. Τέτοια θαρρείς πως είναι η ευαισθησία αυτού του νέου του περιστοιχισμένου από τις αχτίνες των σπαθιών.

*

(…) δεν έχουμε ούτε ένα ποίημα του Κάλβου χωρίς διαλείψεις

*

Είναι παράξενο να συλλογίζεται κανείς ότι από τους τέσσερις ποιητές πρώτου μεγέθους που ακμάσανε ή που άρχισαν να γράφουν τον περασμένο αιώνα: τον Κάλβο, τον Σολωμό, τον Παλαμά, τον Καβάφη, ό ένας μονάχα είναι ο πραγματικός άρχοντας της γλώσσας, ο Παλαμάς. Οι άλλοι τρεις είναι ποιητές δίγλωσσοι. (…) Έχουν δυο μητρικές γλώσσες’ μια ξένη κι έπειτα την ελληνική. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Παλαμάς, μαθητής ακόμα, ανακαλύπτει τις Ωδές στο Γιουσουρούμ, και, χρόνια αργότερα, στα  1888 –  δεκαεννιά χρόνια μετά το θάνατο του ποιητή, τον γνωρίζει στο κοινό, με την περίφημη διάλεξη που έδωσε στον σύλλογο Παρνασσός.  Ο Παλαμάς βρισκόταν τότε στη χρυσή εποχή της ανόδου του – σωστότερα, δεν την είχε φτάσει καν: ήταν μόλις είκοσι εννέα χρονών.

Το εν εκ των τομιδίων ήτο ο Οδοιπόρος του Παναγιώτου Σούτσου. Προ πολλού ανεζήτουν το βιβλίο τούτο. Την εύρεσίν του απεδέχθην ως δώρον της θείας Προνοίας και κατέβαλα προθύμως το αντίτιμον αυτού. Εξ εναντίας το άλλο τομίδιον συγκατετέθην μόνον τη επιμόνω παρακλήσει του παλαιοπώλου να φορτωθώ αντί καταβολής ευτελεστάτου τιμήματος. Επανελθών εις το μαθητικόν δωμάτιόν μου, διήλθον ολοκλήρους ώρας εν εκστάσει προ των πατριωτικών μονολόγων και των ερωτικών δυωδιών (…) Και αφού εκορέσθην εξ αυτών, έτεινα την χείρα προς το δεύτερον βιβλίον, άγνωστον αγνώστου εις εμέ ποιητού’  το ήνοιξα μηχανικώς, και εις την σελίδα εφ’ ής τυχαίως προσηλώθησαν τα όμματά μου ανλέγνων, άλλοτε μεν ελκυόμενος, άλλοτε δε εκπληττόμενος, τους εξής στίχους, υπό τον τίτλον Ο Ωκεανός: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ένας από τους εξέχοντες Σολωμικούς ήταν ο Ιταλός Gaetano Grassetti, ο οποίος είχε γίνει καθηγητής στην Ακαδημία, εν πολλοίς χάρη στην υποστήριξη του Σολωμού. Δεν παρέλειψε, σε μια άσχετη νεκρολογία που έκανε, να επιτεθεί στον Κάλβο:

Αυτή η θορυβώδης λυρική ποίηση με τον τόσο ιδιότροπο ήχο που δε μπορεί κανείς ν’ αποφασίσει σε ποια ποιητική τέχνη και σε ποιο ανθρώπινο ιδίωμα πρέπει να την εντάξει…

Ήταν η μοναδική ευκαιρία του Ιταλού προφεσσόρου Gaetano Grassetti να περάσει το όνομά του στην αθανασία, χάρη σ’ αυτήν ακριβώς αναφορά του σε μια ποίηση που δε μπορούσε να καταλάβει; Κι όμως, είχε κάνει την πρώτη απόδοση του Ύμνου εις την Ελευθερίαν στα ιταλικά και είχε γράψει μια από τις πρώτες Γραμματικές της δημοτικής γλώσσας, γραμμένες από ξενόγλωσσους.

Αλλά, βέβαια, δεν ήταν ο μόνος Σολωμικός, που εκδήλωνε την προτίμησή του και δια της αποσιώπησης του Κάλβου. Γράφει ο Κωστής Παλαμάς: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Αγγλία

Η γυναίκα που η ύπαρξή της ήταν καθοριστική για την απόφαση περί οριστικής αποδημίας, η σαραντάρα Σαρλότ – Αυγούστα,  τον περιμένει διευθύνοντας ένα σχολείο θηλέων, στο Στράτφορντ του Έσσεξ. Ο γάμος τους θα γίνει στις 5 Φεβρουαρίου 1853 στο Λονδίνο, σύμφωνα με το προτεσταντικό δόγμα (δεύτερη φορά για τον Κάλβο) – απόλυτο πειστήριο, ακόμα και γι’ αυτούς που δεν είναι σε θέση να το καταλάβουν διαβάζοντας τις Ωδές του, ότι ο ποιητής, ο οποίος δεν υπήρξε ποτέ χριστιανός, δεν ήταν – πολύ περισσότερο – χριστιανός …Ορθόδοξος.

Στα 1861, κατά την απογραφή, ο Κάλβος καταχωρείται ως επιχειρηματίας, λογοτέχνης και εκπαιδευτικός. Να που, στα γεράματα, η γραφειοκρατία τον έκανε και επιχειρηματία!

Στις περιγραφές των εφημερίδων για τις εορταστικές επετείους, κάθε 25η Μαρτίου, που οργανώνονται στο Λονδίνο από την ελληνική πρεσβεία, ο Ανδρέας Κάλβος ούτε αναφέρεται ποτέ, ούτε παρίσταται. Σε μια περίπτωση, η Αυτού Εξοχότης ο Κύριος Τρικούπης, […] απάγγειλε ποιήματα των Αλ. Ραγκαβή και Γ. Ζαλοκώστα. Ο παλαιός καρβονάρος παραμένει αποσυνάγωγος, παρ΄ όλο που η ποίησή του είναι απείρως σημαντικότερη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Κέρκυρα Ι

Ο Κάλβος, μόλις έφτασε στην Κέρκυρα, άρχισε τα ιδιαίτερα μαθήματα, αλλά πολύ σύντομα, από τις αρχές Μαρτίου του 1827 άρχισε να παραδίδει μαθήματα Ιταλικής Λογοτεχνίας στην Ιόνιο Ακαδημία, της οποίας ιθύνων νους ήταν ο γνωστός του από το Λονδίνο (του είχε αφιερώσει το Ελπίς Πατρίδος) κόμης Γκίλφορντ. Παραδίδει δυο φορές την εβδομάδα και έχει γραφτεί πως η παραδόσεις του ήταν ένα από τα ωραιότερα μαθήματα της Ακαδημίας – γεγονός που προξένησε τη ζηλοφθονία άλλων καθηγητών, οι οποίοι δεν διέθεταν τις γνώσεις και την ευγλωττία και το συναρπαστικό τρόπο διδασκαλίας του νέου καθηγητή.

Την Ιόνιο Ακαδημία την είχε περί πολλού. Σε ανταπόκρισή του σε γαλλικό έντυπο, έγραφε:

Σήμερα που όλα τα μαθήματα γίνονται στην ελληνική γλώσσα, οι φοιτητές άρχισαν να διαδίδουν, έξω από την περιοχή του Πανεπιστημίου, γλωσσικούς τύπους κομψότερους και πλουσιότερους από εκείνους που μεταχειρίζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ακόμα δέκα ή δεκαπέντε χρόνια κι η γλώσσα μας θα ‘χει παγιωθεί. Τότε θα εξαφανιστεί αυτή η παράδοξη συνήθεια που υπάρχει σε μια ελληνική πόλη να μεταχειρίζονται μία ιταλική παρεφθαρμένη γλώσσα στα δικαστήρια και στο κοινοβούλιο.

Πως τον υποδέχτηκαν οι Κερκυραίοι λόγιοι; Μα, όπως και ο Γκίλφορντ – και εξαιτίας του Γκίλφορντ: με εξαιρετικές τιμές! Γράφει ένας ερευνητής: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ανδρέας Λουριώτης

Ο Ανδρέας Λουριώτης γεννήθηκε στα 1789, ήταν δηλαδή τρία χρόνια μεγαλύτερος από τον Ανδρέα Κάλβο. Οι δυο τους γνωρίστηκαν στο Λιβόρνο, στα 1808 – όταν ήταν 19 και 16 ετών αντίστοιχα. Κατά τα φαινόμενα τους ένωσε μια θερμή φιλία, για την οποία δεν γνωρίζουμε τίποτε περισσότερο από όσα αναφέρει ο ίδιος ο Κάλβος σε δυο επιστολές του 1825. Ο Λουριώτης, ο οποίος είχε διατελέσει μέλος της Φιλικής Εταιρείας,  υπήρξε στενός συνεργάτης του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, ο οποίος τον είχε εξουσιοδοτήσει να έρθει σε επαφή με τους φιλελληνικούς κύκλους σε Ιταλία, Γαλλία και Ισπανία. Τότε (το 1925) βρισκόταν στο Λονδίνο, ως μέλος της ελληνικής αποστολής που είχε αποστείλει η ελληνική κυβέρνηση για να διαπραγματευτεί τους όρους του εθνικού δανείου.

Το πρώτο γράμμα του Κάλβου είχε ως θέμα τη σύσταση στον Λουριώτη του ζακυνθινού γιατρού Θεριανού. Απάντηση δεν υπήρξε. Πέντε μήνες αργότερα, με κάποια άλλη αφορμή, γράφτηκε η δεύτερη επιστολή, στα ιταλικά και πάλι, η οποία περιέχει και τα εξής συγκλονιστικά και αποκαλυπτικά για τον Ανδρέα Κάλβο: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Στη Γενεύη

Από την πρώτη στιγμή της εξορίας του, ο Κάλβος προσπαθεί, καταθέτοντας σχετική αίτηση, να επιστρέψει στη Φλωρεντία, διακηρύσσοντας πως δεν έχει καμιά σχέση με την καρβοναρία, αλλά το οικείον αστυνομικό τμήμα,  της Santa Maria Novella, είναι ξεκάθαρο:

Από τη γνωστή Πολιτική Δίκη προέκυψε ότι ο Έλληνας Ανδρέας Κάλβος είναι ένας από τους πρώτους Διδασκάλους και κήρυκες της περίφημης Μυστικής Σπείρας των Καρμπονάρων και ότι σ’ αυτό το Κεφάλαιο κατέβαλε όχι λίγες προσπάθειες για να βρει οπαδούς.

Γι’ αυτούς τους λόγους δεν είναι δυνατό να συγκατατεθεί κανείς για να επιστρέψει στη Φλωρεντία και σχετικώς μ’ αυτόν δεν θα θελήσει να επιδείξει την αυτή επιείκεια που χρησιμοποιήθηκε για τους άλλους.

Όπως πάντα, προσπαθεί να κερδίσει τα προς το ζην παραδίδοντας μαθήματα, αλλά φαίνεται πως τα πράγματα είναι δύσκολα – και την κατάσταση σώζουν κάποιοι χορηγοί. Είναι χαρακτηριστικές οι πληροφορίες που προκύπτουν από επιστολή του Giovanni Nicolini προς την λόγια και ποιήτρια Αγγελική Πάλλη, που ζει στο Λιβόρνο: Μαθαίνουμε πως η Πάλλη βοηθάει οικονομικά τον Φώσκολο και τον Κάλβο – και πως ο Φώσκολο ισχυρίζεται πως του στέλνει και ο ίδιος κάποια χρήματα, τα οποία όμως ατυχώς σκορπιώνται χωρίς σκοπό. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

normal_Allonsanfan-1974-Poster

Δεν ξέρω πόσοι έχετε δει την ταινία των αδελφών Ταβιάνι Αλονζανφάν – με πρωταγωνιστή τον Μαρτσέλο Μαστρογιάννι. Πρόκειται για την ιστορία μιας ομάδας καρβονάρων, των Fratelli Sublimi, οι οποίοι ξεκινάνε από τη Βόρειο Ιταλία, στα 1821, και προσπαθούν να οργανώσουν ένοπλο αγώνα στο φτωχό Νότο, μέχρι που σφαγιάζονται από τις δυνάμεις της Τάξεως, αποδυναμωμένοι καθώς είναι από εσωτερικές προδοσίες και αδυναμίες.

Στην Ιταλία κυριαρχούσαν τότε οι Αυστριακοί του Μέττερνιχ. Φούντωσε το κίνημα των καρμπονάρων και ξέσπασαν τοπικές επαναστάσεις, στη Νάπολη, τη Σικελία, το Πεδεμόντιο, το Μιλάνο.

Οι καρβονάροι είχαν την ίδια δομή με τους μασόνους – άλλωστε ήταν κι αυτοί μια μυστική Εταιρεία. Για να γίνεις μέλος ορκιζόσουν στην Αρετή, στην Ελευθερία και στην Ισότητα.

Οι καρβονάροι υπήρξαν από τους προδρόμους, τους προάγγελους μάλλον, των μεγάλων επαναστάσεων του 19ου αιώνα στην Ευρώπη. Ακριβώς την εποχή που περιγράφει η ταινία των Ταβιάνι, στη Φλωρεντία δρούσε ένας καρβονάρος με το όνομα Ανδρέας Κάλβος. Ό,τι γνωρίζουμε για τη δράση του αυτή, προέρχεται αποκλειστικά από τους μυστικούς, πολύτιμους, άγρυπνους και ακούραστους  υπηρέτες της Ιστορίας, τις αστυνομικές αρχές, δηλαδή τα αρχεία της αστυνομίας. Ο ίδιος δεν άφησε ούτε λέξη σχετική – για ευνόητους λόγους. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Καθώς ο Ανδρέας Κάλβος έπαψε να ασχολείται με τις υποθέσεις του Φώσκολο και άρχισε να ξεδιπλώνει απερίσπαστος τις δικές του ικανότητες, το άστρο του δεν άργησε να λάμψει. Για βιοπορισμό, παρέδιδε μαθήματα ξένων γλωσσών: ελληνικά, ιταλικά και γαλλικά, σε αρκετούς μαθητές και μαθήτριες της ανώτερης τάξης. Παράλληλα ετοίμαζε ελληνικό λεξικό και γραμματική σε απλήν γλώσσα της Ελλάδος – πιθανότατα δεν ολοκληρώθηκε ή δεν εκδόθηκε. Δεν παρέλειπε βέβαια να γράφει ποίηση: από γράμματα της μαθήτριάς του (και μετέπειτα μεγάλου, άτυχου έρωτα) Suzan Ridout, αλλά και άλλων δυο μαθητριών του, πληροφορούμαστε πως τους είχε δώσει να διαβάσουν έναν δικό του Ύμνο, στα ιταλικά – οι μαθήτριες δήλωναν ενθουσιασμένες. Τυπώθηκε στο Λονδίνο η τραγωδία του Δαναΐδες (Le Danaidi).  Στο σπίτι του νιόπαντρου Κάλβου συχνάζανε Ιταλοί πολιτικοί εξόριστοι – κι αυτός συμμετείχε (και ως αρθογράφος) στην προετοιμασία ενός περιοδικού που σχεδίασαν και εξέδωσαν. Στα 1918 έχει έτοιμη την Italian Grammar,  πρώτο μέρος των Italian Lessons, που θα κυκλοφορήσουν στα 1820, όταν ο ίδιος θα έχει πλέον αναχωρήσει από τα Βρετανικά νησιά. Ταυτόχρονα, ασχολήθηκε με μεταφράσεις: ένα κείμενο του Ευσέβιου καθώς και, στα νέα ελληνικά, οι Ψαλμοί του Δαυίδ, καθώς και ταΣυναπτά, Επιστολές και Ευαγγέλια.

Από την πολύτιμη αλληλογραφία της Suzan προκύπτει πως ο Ανδρέας έπασχε από μυωπία και φορούσε γυαλιά. Πέραν αυτού, ο ίδιος σε γράμμα του στον μαθητή του των ελληνικών Sir Charles Monk, βουλευτή του Βρετανικού Κοινοβουλίου, περιγράφει πως υπέφερε από μια σοβαρή πάθηση των οφθαλμών, η οποία των ταλαιπώρησε επί εικοσαήμερο πριν αποδράμει.

Αλλά το όνομα του Κάλβου έγινε ευρύτερα γνωστό και συζητήθηκε, στο Λονδίνο αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όταν ασχολήθηκε με αυτόν ο τύπος της εποχής. Αιτία υπήρξε Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ugo Foscolo I

Στα 1811, ο 19χρονος Ανδρέας Κάλβος γράφει στα ιταλικά μια πρωτόλεια ωδή στον Ναπολέοντα (Canzone a Napoleone), τον οποίο θεωρεί ως ελπίδα ελευθερίας. Στα 1814 αποκηρύσσει την ωδή – και τον ίδιο το Ναπολέοντα, στο σημείωμα που προτάσσει στην Ωδή στους Ιονίους:

…έγραψα τότες σ’ εκείνο τον σκηπτρούχο, γιατί συγκινήθηκα από τη δυστυχία ολόκληρης της Ευρώπης. Και τον αποκαλούσα Μεγάλο, προσπαθώντας να τον κάνω να νοιώσει πως κύριο αντικείμενο του στίχου μου ήταν η ελπίδα να παραιτηθεί από τους ματωμένους και σκληρούς αγώνες (…) Όπως και να ‘ναι, αποκηρύχνω και αναθεματίζω αυτό μου το ποίημα, μια και δεν πέτυχε το στόχο του.

Το καλοκαίρι του 1812 ο Ανδρέας έχει φύγει πια από το Λιβόρνο και βρίσκεται στη Φλωρεντία. Χάρη στις ακάματες προσπάθειες και τη συστηματικότητα της τοπικής αστυνομίας, μαθαίνουμε πως είχε ήδη εργαστεί ως γραμματέας της μαρκησίας Lomellini στην Πίζα και εργαζόταν ως υπάλληλος τραπέζης στη Φλωρεντία, όταν συνάντησε τον άνθρωπο που σφράγισε τη ζωή του – και το έργο του: τον ποιητή Ugo Foscolo, ο οποίος βρισκόταν τότε στην πλήρη ακμή του.

Στον Φώσκολο έχουν μόλις φτάσει δυο αδέρφια από τη Ζάκυνθο, συγγενείς του, ο Διονύσιος και ο Στέφανος Βούλτσος. Ο Στέφανος, που θα πεθάνει στα 1816, είναι τότε 16 ετών. Γι’ αυτόν ο Φώσκολο προσλαμβάνει ως παιδαγωγό τον εικοσάχρονο Ανδρέα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

parthenis.jpg
Στις 10 Οκτωβρίου 1805 ο «Πανιερώτατος, θεοφιλέστατος και υπέρτιμος Μητροπολίτης της Αγιωτάτης Μητροπόλεως Κεφαλληνίας, Ζακύνθου και Ιθάκης Κύριος, Κυρ. Ιωαννίκιος» υπογράφει το διαζευκτήριο έγγραφο για το άτυχο ζεύγος του Ιωάννου και της Ανδριανής Κάλμπου. Οι λόγοι που επικαλείται ο Κύριος Κυρ. Ιωαννίκιος, είναι: Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

11.jpg

Ο Ανδρέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο, στα 1792, στα μέσα Μαρτίου. Ο πατέρας του Ιωάννης (Τζιοβάννι) Κάλβος ή Κάλμπος, ήταν πρώην μισθοφόρος του ενετικού στρατού, με το βαθμό του ανθυπολοχαγού και μετέπειτα έμπορος. Καταγόταν από το Μαντούκι της Κέρκυρας. Ενυμφεύθη, σ’ έναν αταίριαστο κοινωνικά γάμο, τη ζακυνθινή αρχοντοπούλα Ανδριανή Ρουκάνη, κόρη μεγάλης αριστοκρατικής οικογένειας. Η οικογένεια της Ανδριανής συμπεριλαμβανόταν στο Libro d’ Oro και στον κατάλογο των ευγενών στο μεγάλο Συμβούλιο της Ζακύνθου. Δυο χρόνια μετά τον Ανδρέα, γεννήθηκε ο Νικόλαος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Juditta Marochesi

Μια άλλη ατραπός, που θα μπορούσε να ξεστρατίσει για τα καλά τον Ανδρέα Κάλβο από το δρόμο του, ήταν ο έρωτας. Τον καιρό που ο Ανδρέας έγραφε την Ωδή στους Ιονίους, είχε αρχίσει πια να ασχολείται και με άλλου είδους ωδές – όχι στο χαρτί, αλλά στη ζωή: Την έλεγαν Τζιουντίτα. Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, ο Κάλβος εγκαταλείπει τη Φλωρεντία – και στις αρχές Ιανουαρίου 1817 φτάνει στο Λονδίνο το ακόλουθο γράμμα, από τον φίλο του Pecchioli:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά για τη ζωή και τη μόρφωση του Ανδρέα Κάλβου, τα χρόνια που έζησε στο Λιβόρνο. Του γράφει ο 24χρονος τότε αδερφός του Νικόλαος, ενθουσιασμένος με τις επιτυχίες του στο Λονδίνο, στις 10 Δεκεμβρίου 1818:

Εσύ, παρόλο που ξέρεις που φτάνει η αδελφική αγάπη, δύσκολα μπορείς να υποθέσεις την ικανοποίηση που ένοιωσα όταν άκουσα τη διαπρεπή σταδιοδρομία που εγκαινίασες στα γράμματα, και τη φήμη που απέκτησες στην πρωτεύουσα αυτή με τα προσόντα σου. Αγαπητέ μου αδελφέ, ήταν καιρός πλέον να κουρασθεί η μοίρα μας να μας καταδιώκει, και να ανοίξει και σε μας μια φορά το δρόμο να γίνομε κάτι: ιδού που φθάσαμε, αδερφέ μου, εσύ από τον ένα δρόμο κι εγώ από τον άλλο: εσύ … εγώ, μετά από τόσες δυσκολίες, για να απαλλαγώ από την ηλιθιότητα μέσα στην οποία δυστυχώς είχα μεγαλώσει, κατάφερα να βελτιώσω τις γνώσεις μου στο εμπόριο, σε σημείο να γίνω ο γραμματέας του πρώτου Οίκου αυτής της Αγοράς (πιάτσας): μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι από την τύχη μας, πόσο μάλλον που είναι καρπός του δικού μας ιδρώτα και των σπουδών που εμείς οι ίδιοι κάναμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Ανδρέας Κάλβος έμελλε να ακούσει πολλά «όχι» από την πατρίδα του, μέχρις ότου, εξηντάχρονος πια και απηυδησμένος, την εγκατέλειψε οριστικά ακολουθώντας την Καρλότα – Αυγούστα, τον τελευταίο έρωτα της ζωής του (και τον μοναδικό που άντεξε στο χρόνο) στην ομιχλώδη γη των Βρετανών. Στα 1813 όμως, στα 21 του χρόνια, δεν έχει μάθει ακόμα πως η πατρίδα είναι άστοργη και ανόητη μητριά για τα παιδιά της που ξεχωρίζουν και της ζητούν κάτι, με την ειλικρινή προοπτική να της το ανταποδώσουν στο πολλαπλάσιο: αν αυτός που αιτείται δεν ανήκει στο στενό κύκλο εκείνων που εξουσιάζουν την πατρίδα – ή δεν έχει άμεση συνάφεια με αυτόν, ώστε να του γίνει το ρουσφέτι, τότε δεν έχει καμιά ελπίδα ανταπόκρισης. Η επιστολή που ακολουθεί είναι γραμμένη στα ιταλικά:

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Kατηγορίες

Αρχείο

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Μαζί με 522 ακόμα followers
Follow Η καλύβα ψηλά στο βουνό on WordPress.com

Blog Stats

  • 9.539.381 hits